Zacieśnia się unia celna UE z Turcją
W Brukseli zakończył się trzeci dialog wysokiego szczebla UE - Turcja na temat handlu. Był okazją do „przeglądu postępów w dwustronnych stosunkach handlowych i omówienia kluczowych kwestii dotyczących dostępu do rynku i spraw celnych”, ale również do przyjęcia rozwiązań sprzyjających zacieśnieniu współpracy.

Efektem dialogu są m.in. dwa ważne uzgodnienia, ułatwiające działalność biznesu w obu krajach; wyeliminowanie istotnej bariery w postaci tureckiego systemu kontroli importu - TAREKS oraz porozumienie o wzajemnym uznawaniu programów „upoważnionego przedsiębiorcy” (AEO). Stronę unijną reprezentował Maroš Šefčovič, komisarz ds. handlu i bezpieczeństwa gospodarczego oraz stosunków międzyinstytucjonalnych i przejrzystości, stronę turecką - minister handlu Ömer Bolat. Spotkanie na szczeblu ministerialnym poprzedziła debata okrągłego stołem z udziałem przedstawicieli środowiska biznesowego z UE i Turcji.
Relacje handlowe
Turcja jest jedyną dużą gospodarką, z którą UE łączy unia celna. „Dzięki niej m.in. wartość wymiany towarowej osiągnęła w 2025 r. rekordowy poziom blisko 218 mld euro, natomiast w sektorze usług przekroczyła 40 mld euro”,podkreślił w wypowiedzi komisarz Šefčovič. Turcja jest obecnie piątym co do wielkości partnerem handlowym UE, odpowiadając za ponad 4 proc. całkowitego handlu towarami Unii.
W wymianie towarowej w obu kierunkach dominują: pojazdy mechaniczne, maszyny oraz urządzenia elektryczne. UE jest zarazem największym inwestorem w Turcji, odpowiadając za ponad połowę wszystkich bezpośrednich inwestycji zagranicznych. „To imponujące wyniki, ale obaj wiemy, że istnieje jeszcze większy potencjał. Obie strony są tym zainteresowane”– powiedział komisarz.
Kluczowe uzgodnienia
Jak wynikało m.in. z debaty okrągłego stoły, „biznes oczekuje od nas dalszych działań i zdecydowanie popiera modernizację unii celnej. Postuluje m.in. zacieśnienie współpracy w obszarze transformacji ekologicznej i cyfrowej”, skomentował Šefčovič. Poinformował, że „udało nam się wyeliminować istotną barierę związaną z tureckim systemem kontroli importu, TAREKS” (oparty jest na analizie ryzyka systemu handlu zagranicznego dla importerów działających w Turcji). Turcja wdrożyła już szereg środków zwiększających przejrzystość, dzięki którym korzystanie z tego systemu powinno stać się łatwiejsze dla eksporterów z UE. „Z niecierpliwością oczekujemy kontynuacji konstruktywnej współpracy z tureckimi partnerami, aby znaleźć rozwiązania pozostałych wyzwań technicznych”, dodał komisarz.
Podczas spotkania uzgodniono porozumienie o wzajemnym uznawaniu programów „upoważnionego przedsiębiorcy” (AEO – authorised economic operator). Jest to status przyznawany przez organy celne firmom działającym w międzynarodowym łańcuchu dostaw, które są uznawane za wiarygodne, wypłacalne i bezpieczne. Jego posiadanie jest dobrowolne, ale daje firmie liczne przywileje w handlu zagranicznym. „Mówiąc najprościej: każda ze stron uznaje teraz zaufanych przedsiębiorców drugiej strony. Towary, uznane przez obie strony za bezpieczne, szybciej przekraczają granice”, podkreślił Šefčovič. Poinformował też, że porozumienie w sprawie AEO w dwustronnych relacjach „właśnie zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym”.
Inne uzgodnienia i przeglądy warunków współpracy
UE i Turcja „uznały znaczenie dostosowania przepisów Turcji do odpowiedniego prawodawstwa UE i z zadowoleniem przyjęły fakt dostosowania się do nowego unijnego rozporządzenia w sprawie maszyn, co stanowi istotny krok w kierunku zapewnienia swobodnego przepływu towarów w ramach unii celnej, wolnego od barier technicznych”, podała KE w oficjalnym komunikacie.
Strony dokonały również przeglądu „postępów w innych kwestiach dotyczących dostępu do rynku, dążąc do osiągnięcia kolejnych wymiernych rezultatów”. Dotyczy to: podatków eksportowych na skóry surowe i skóry garbowane (typu „wet-blue”) i systemu nadzoru nad przywozem, nadzoru poprzez rejestracją przywozu wyrobów włókienniczych i materiałów wykorzystywanych w ich produkcji; to samo dotyczy napojów alkoholowych.
Strony odnotowały ponadto postępy w kwestii dostępu Turcji do unijnego rejestru etykietowania energetycznego (EPREL). Uzgodniły również „podjęcie dyskusji technicznych na temat dostępu Turcji do systemu CPNP” (portal zgłaszania produktów kosmetycznych). Strony zobowiązały się do przeprowadzenia dyskusji technicznych dotyczących zwalniania serii produktów farmaceutycznych wprowadzanych do obrotu. Podczas spotkania ministerialnego omówiono również „szeroki zakres przyszłościowych obszarów współpracy”, w tym: dostosowanie przepisów technicznych, kwestię dostępu do rynku zamówień publicznych, sprawę gospodarki o obiegu zamkniętym, mobilności przedsiębiorców, handel cyfrowy, instrumenty ochrony handlu oraz współpracy w WTO.





