Donald Trump ogłosił blokadę Cieśniny Ormuz przez USA po fiasku rozmów z Iranem
Dwutygodniowe zawieszenie broni między Stanami Zjednoczonymi a Iranem nie miały dobrego początku. Trwające blisko 20 godzin negocjacje ich przedstawicieli w Islamabadzie w sprawie trwałego pokoju nie zakończyły się podpisaniem porozumienia.
Taki obrót spowodował kolejny „pełen frustracji wpis Donalda Trumpa w którym ogłosił, że Stany Zjednoczone zablokują Cieśninę Ormuz”, stwierdza New York Times. Kilka godzin później, łagodząc swoją wypowiedź Trump oświadczył w ten sam sposób, że zezwoli na przepływanie statków tranzytowych do/z portów nieirańskich.
Centralne dowództwo amerykańskiej marynarki - CENTCOM poinformowało, że blokada cieśniny wejdzie w życie w poniedziałek od godziny 14:00 GMT (czas Greenwich, 5:30 PM czasu w Iranie), a przez Cieśninę Ormuz przepłynęły już dwa niszczyciele rakietowe, także z misją usuwania min z cieśniny. W oświadczeniu Korpus Strażników Rewolucji Islamskiej ogłosił w niedzielę, że „każdy okręt wojenny próbujący zbliżyć się do cieśniny pod jakimkolwiek pretekstem zostanie uznany za naruszającego zawieszenie broni i spotka się z ostrą i zdecydowaną reakcją”.
Dlaczego nie ma porozumienia?
Prezydent USA poinformował, że wysocy rangą urzędnicy, w tym wiceprezydent J.D. Vance'a, specjalny wysłannik Steve Witkoff i Jared Kushner zdali mu relację z rozmów z Iranem w Islamabadzie. Zaznaczył, że chociaż rozmowy trwały prawie 20 godzin i „większość punktów została uzgodniona”, kluczowa kwestia – rezygnacja z programu nuklearnego przez Iran – pozostała nierozwiązana.
Minister spraw zagranicznych Iranu Abbas Araghchi napisał na X, że obie strony były „o centymetry od porozumienia, a Iran zaangażował się z USA w dobrej wierze, aby zakończyć wojnę" – informuje agencja prasowa AFP. Dodał jednak, że „spotkaliśmy się z maksymalizmem, przesuwaniem słupków bramki i blokadą”. Z kolei NYT ocenia, że ważną rolę i we wciągnięciu USA w wojnę z Iranem, i we wpłynie na wyniki rozmów w Islamabadzie odgrywa Izrael. Kontynuując bombardowania wLibanie wpierw „niemal zniweczył rozmowy”, a obecnie były one ważnym punktem rozbieżności w stanowiskach obu delegacji.
Nowa blokada Cieśniny Ormuz
W długim wpisie w mediach społecznościowych prezydent Trump przekazał, że Iran nie może czerpać zysków z kontroli drogi wodnej (Cieśniny Ormuz), przez którą zwykle przechodzi jedna piąta globalnego handlu ropą i gazem. Dlatego jego celem jest oczyszczenie cieśniny z min i ponowne otwarcie jej dla żeglugi.
Patrz: Zrobiono krok, ale daleko jest do normalizacji swobodnej żeglugi do/z Zatoki Perskiej
Irańska Gwardia Rewolucyjna poinformowała, że jej siły bezpieczeństwa mają pełną kontrolę nad cieśniną i ostrzegły, że wrogowie zostaną uwięzieni w "śmiertelnym wirze" na wypadek jakiegokolwiek „niewłaściwego ruchu". Z kolei szef irańskiej marynarki wojennej Shahram Irani nazwał groźbę Trumpa „śmieszną i zabawną", jak przekazała państwowa telewizja Iranu.
Kto, kogo zablokuje?
Od czasu rozpoczęcia konfliktu 28 lutego Iranowi udało się skutecznie zamknąć Cieśninę Ormuz dla międzynarodowego komercyjnego ruchu żeglugowego. Nawet od czasu zawieszenia broni z Iranem w dniach 7 – 8 kwietnia Iran pozwolił tylko na bardzo ograniczony ruch międzynarodowy przez cieśninę, tylko za jego zgodą i opłatą. Zarazem pomimo konfliktu Iran kontynuował eksport ropy naftowej przez cieśninę Ormuz. Według United Against Nuclear Iran (UANI) Iran wysłał za granicę w marcu 1,15 mln baryłek ropy, około połowy kwoty z lutego, tj. przed konfliktem. Prawie cały ten wolumen – 1,14 mln bbl - zostało wyeksportowanych do Chin. Szacowana wartość tego eksportu wyniosła 3,63 mld dolarów. Dziś Reuters podał, że Iran zamierza przywrócić większość zdolności rafineryjnych w ciągu dwóch miesięcy.
Komentarze do nowej sytuacji
„Zawsze było to wysokie zamówienie na zawarcie umowy za jednym posiedzeniem” – agencja AFP cytuje Charu Chanana z Saxo Markets. „Nadal istnieje szansa na wznowienie negocjacji, zwłaszcza w przypadku niektórych doniesień sugerujących, że obie strony nie były daleko od siebie w przynajmniej niektórych punktach”.
Charlie Brown, starszy doradca w organizacji non-profit UANI w rozmowie z Seatrade Maritime News powiedział, że obecna blokada Cieśniny Ormuz przez marynarkę wojenną USA „w końcu nakłada wzajemną presję morską na nielegalną linię ratunkową reżimu w Iranie”. Malcolm Melville z Schroders ostrzegł, że nawet jeśli ostatecznie nastąpi przełom w zakończeniu wojny, ceny paliw prawdopodobnie pozostaną podwyższone przez dłuższy czas. „Podczas gdy poziom logistyki może szybko powrócić do normy, powrót do poziomu produkcji ropy zajmie tygodnie, a nawet miesiące”.
Ceny ropy naftowej - które spadły w zeszłym tygodniu po zapowiedzi negocjacji - znów przekroczyły 13 bm. poziom 100 USD/za baryłkę. Cena Brent North Sea Crude wzrosła o 6,9 proc. – do 101,78 USD/bbl.
Możliwość komentowania została wyłączona.
