Transport drogowy jako jedyny zwiększa udział w przewozach towarów w UE
Dwie trzecie lądowych przewozów towarów w Unii Europejskiej wykonuje transport drogowy, a jego udział w rynku w latach 2014 – 2024 wzrósł kosztem pozostałych gałęzi, tak wynika z informacji opublikowanych przez Eurostat. Dane te wskazują na porażkę europejskiej polityki transportowej, która miała prowadzić do wzrostu udziału zrównoważonych gałęzi transportu.

Unia Europejska nie realizuje założeń długofalowej polityki transportowej, określonej w „Białej Księdze” przyjętej w 2011 r. Wskazano w niej jako cel wzrost udziału kolei i transportu śródlądowego w przewozach towarowych. Tymczasem w latach 2014-2024 udział transportu samochodowego w lądowych przewozach cargo w UE wzrósł 74% do 78%.
Przewozy samochodowe były jedyna gałęzią transportu towarowego, której udział wzrósł o 3,3 p. proc. osiągając 25,7%. Najwięcej ładunków w UE przewozi transport morski, ale jego udział spadł w omawianych latach o 2,5 p. proc. i wyniósł 67%. Kolej przewiozła w 2024 r. 5,4% towarów w UE, podczas gdy 10 lat wcześniej było to prawie 6%. Transport śródlądowy przewiózł 1,7% ładunków w 2024 r. podczas gdy w 2014 r. było to 2,2%.
Dane te wskazują, że UE i kraje członkowskie nie podejmują odpowiednich działań by realizować przyjęte w 2011 r. cele polityki transportowej. Tymczasem w kolejnych latach przyjmowano kolejne, bardziej ambitne dokumenty. W 2021 r. Rada Europejska przyjęła „Strategię na rzecz zrównoważonej i inteligentnej mobilności” w której założono zwiększenie wolumenu kolejowego ruchu towarowego o 50% do 2030 r. i podwojenie go do 2050. Przy obecnych trendach w zmianie modalnej, cele te wydają się nierealistyczne.
Gdzie transport drogowy wozi najwięcej?
Największy udział przewozów drogowych w transporcie towarowym miał w 2024 r. Luksemburg i wyniósł on ponad 80%. Był to zarazem jedyny kraj Europejski w którym udział transportu samochodowego nieznacznie spadł w ciągu omawianej dekady. Wysoki, ponad 60% udział transportu drogowego w przewozach cargo mają też Czechy, Węgry, Polska, Austria, Słowacja i Słowenia. Z kolei Łotwa i Litwa zanotowały największy wzrost udziału przewozów drogowych w latach 2014 – 2024. W obu tych republikach bałtyckich udział ten podwoił się. W pozostały krajach wzrost udziału transportu samochodowego w rynku był rzędu kilku punktów proc.
Pomimo silnego wzrostu udziału przewozów drogowych Łotwa i Litwa w 2024 pozostały krajami, z największym odsetkiem towarów transportowanych koleją. Udział transportu szynowego wyniósł 37,7% na Litwie i 35,1% na Łotwie. Ponad 30% udział kolei w przewozach ładunków miały też Szwecja, Słowacja, Słowenia, i Austria. Najwyższy udział kolei w transporcie towarowym miała Szwajcaria (33,7%). Kraj ten prowadzi bardzo aktywną politykę zachęcania przedsiębiorstw do przenoszenia ładunków z dróg na tory. W ostatnich latach wyzwaniem dla tego kraju stały się jednak problemy na infrastrukturze kolejowej w krajach sąsiednich, głównie w Niemczech.
Czytaj także: Szwajcaria chce odwrócenia negatywnej zmiany modalnej na szlakach transalpejskich
Polska chociaż kojarzona jest jako kraj z jedną z najsilniejszych w Europie branżą transportu samochodowego, jest jednym z państw UE z relatywnie dużym udziałem kolei w przewozach towarowych, który w 2024 r. wyniósł 23,6% podczas gdy 10 lat wcześniej było to 26,5%. Negatywna zmiana modalna w naszym kraju wynika m.in. z malejącego zużycia węgla w krajowej energetyce i ciepłownictwie.





























