KE upraszcza zasady pomocy publicznej dla kolei i intermodalu
Komisja Europejska w poniedziałek 16 marca przyjęła dwie regulacje długo oczekiwane przez transport kolejowy i intermodalny, które upraszczają zasady udzielania pomocy publicznej w tych branżach. Celem nowych instrumentów jest wsparcie dla zrównoważonego transportu towarowego i pasażerskiego.
KE zatwierdziła dwie regulacje, które zastąpią dokument „Wytyczne ws. pomocy państwowej dla przedsiębiorstw kolejowych” z 2008 r. Są to: „Wytyczne dla pomocy państwowej w transporcie lądowym i multimodalnym” (LMT) oraz Rozporządzenie TBER ws. wyłączeń grupowych dla pomocy państwowej, które obejmuje kolej, transport wodny śródlądowy i transport multimodalny.
Wytyczne LMT wprowadzają kryteria, dzięki którym kraje członkowskie nie będą musiały każdorazowo zgłaszać się do Komisji Europejskiej po zgodę na udzielenie pomocy publicznej w określonych obszarach zrównoważonego transportu. Rozporządzenie obejmuje wszystkie gałęzie transportu, które są mniej obciążające dla środowiska niż przewozy samochodowe. Dotyczy to koleji, transportu śródlądowego i multimodalnego. Ten ostatni musi obejmować przewozy wykonywane koleją, transportem wodnym śródlądowym, lub łączyć transport lądowy z żeglugą bliskiego zasięgu.
Obszary wsparcia
Wsparcie publiczne może obejmować inwestycje w infrastrukturę punktową i liniową, uruchamianie nowych usług komercyjnych w przewozach kolejowych lub transporcie śródlądowym, a także zwrot kosztów poniesionych przez firmy z tytułu świadczenia usług publicznych w transporcie towarowym. Nowe zasady pomocy publicznej są bardziej elastyczne i dostosowane do cyfrowej i zielonej transformacji.
Wsparcie może obejmować redukcję kosztów zewnętrznych transportu, rozwój interoperacyjności na kolei, a także poprawę bezpieczeństwa i efektywności w transporcie kolejowym w celu promowania przechodzenia z przewozów drogowych na zrównoważony transport. Przewidziano również możliwość wsparcia dla małych i średnich firm, które chcą wejść na rynek zrównoważonych przewozów lądowych, który cechuje się dużymi barierami wejścia, zwłaszcza dla MŚP.
Wyłączenie grupowe
Druga regulacja wprowadza mechanizm tzw. wyłączenia grupowego dla kolei, transportu śródlądowego i zrównoważonego transportu multimodalnego. Wyłączenie oznacza, że kraje członkowskie będą mogły wprowadzać różne formy pomocy publicznej, takie jak ulgi podatkowe dla tych branż bez konieczności notyfikacji ze strony Komisji Europejskiej.
O wprowadzenie wyłączenia grupowego dla kolei i transportu intermodalnego od lat apelowały organizacje branżowe. Przykładem komplikacji, które wynikały z braku takiej regulacji był legislacyjny bałagan związany z polskim podatkiem od nieruchomości dla obiektów infrastruktury usługowej, który spowodował, że bocznice na terminalach zostały pozbawione zwolnienia z tego podatku. W 2017 r. wprowadzono zwolnienie z podatku gruntowego dla właścicieli bocznic obejmujące również infrastrukturę należącą do prywatnych właścicieli. Zgodnie z ówczesnym stanem prawnym, to zwolnienie podatkowe wymagało zgody KE, o którą polski rząd nie wystąpił. Aby uniknąć ewentualnej kary, to zwolnienie zostało wycofane i nie przywrócono go do dzisiaj.
Czytaj także: Polskie terminale towarowe czekają na decyzję KE ws. podatku od nieruchomości
W październiku 2021 r. KE zaproponowała wprowadzenie wyjątku blokowego dla zrównoważonego transportu lądowego, na co zgodziła się Rada UE w grudniu 2022 r. W 2024 r. KE przeprowadziła konsultacje publiczne, których efektem są przyjęte wczoraj instrumenty prawne. Czy polski rząd skorzysta z nowej regulacji i zwolni bocznice kolejowe na terminalach intermodalnych z podatku od nieruchomości, pozostaje kwestią otwartą.
— Przyjmując dziś Wytyczne dotyczące transportu lądowego i multimodalnego oraz rozporządzenie w sprawie wyłączeń grupowych w transporcie, zapewniamy państwom członkowskim nowoczesne i spójne ramy pomocy państwa, które wspierają zrównoważony i interoperacyjny transport lądowy, jednocześnie chroniąc uczciwą konkurencję. Przepisy te upraszczają procedury i ułatwiają publiczne wsparcie dla zrównoważonych rozwiązań transportowych, przyczyniając się tym samym do bardziej wydajnego, przystępnego cenowo i ekologicznego europejskiego transportu lądowego – komentuje Teresa Ribera, wiceprzewodnicząca KE.
Możliwość komentowania została wyłączona.
