Jak daleko do końca konfliktu na Bliskim Wschodzie?
W poniedziałek, gdy ceny ropy Brent na krótko sięgały 119 dolarów za baryłkę, prezydent Donald Trump – znajdujący się pod presją, bo wielokrotnie obiecywał, że ceny ropy nie wzrosną – wezwał załogi tankowców pływających pod obcą banderą do zaakceptowania ryzyka związanego z tranzytem przez cieśninę Ormuz i wznowienia dostaw ropy dla konsumentów. Z kilku udzielonych przez niego wypowiedzi wynikało też, wojna z Iranem jest już „w zasadzie zakończona”.
Jego oświadczenia wystarczyły, by uspokoić rynki. We wtorek w ciągu kilkunastu godzin ropa potaniała o 30 proc., do ok. 84 USD/bbl, choć nadal jest droższa niż przed konfliktem zbrojnym i odpowiedzą Iranu atakami także na sąsiednie kraje Bliskiego Wschodu. W ocenie analityków, do końca konfliktu jest jednak jeszcze daleko. USA, a szczególnie Izrael, nie osiągnęły jeszcze głównego celu politycznego – zmiany władzy, w tym ewentualnie wprowadzenia elementów demokracji w Iranie, choć kraj ten został silnie osłabiony. Nie jest znana jeszcze reakcja przewoźników morskich na najnowszy apel Trumpa.
Podstawowe fakty
Wraz z początkiem wojny z Iranem (28 lutego) Iran zamknął cieśninę Ormuz, grożąc atakiem na każdy statek. Przez nią przepływa z krajów regiony ok. 1/5 światowej ropy i gazu płynnego, będącego w obrocie międzynarodowym, region ten jest ważnym źródłem zaopatrzenia m.in. Chin. Ze względu na ryzyko dla statków i ich załóg, a także gwałtownie rosnące stawki ubezpieczenia od ryzyka wojennego, przewoźnicy wstrzymali tranzyt. Trump zareagował wówczas, ogłaszając 5 bm. propozycję eskortowania statków handlowych przez okręty US Navy.
Patrz: Cieśnina Ormuz zostanie odblokowana dla żeglugi handlowej, pod eskortą okrętów USA?
Propozycja ta pozostała praktycznie bez echa. Wspólne Centrum Informacji Morskiej (JIMC) poinformowało, że 8 marca doszło tylko do jednego potwierdzonego tranzytu statku handlowego przez Cieśninę Ormuz. Istnieją jednak też doniesienia o „bardzo ograniczonej liczbie tranzytów” z udziałem statków z wyłączonymi transponderami AIS, w tym tankowcami z greckiej firmy żeglugowej Dynacom.
W ocenie niektórych analityków, słaba reakcja armatorów tankowców na propozycję eskorty okrętów w żegludze przez Cieśninę Ormuz wynika z tego, że to wąskie gardło stworzyło ogromne możliwości zarobkowe. Według Clarksons, przychody czarteru VLCC (statki typu Capesize o nośności 200 – 320 tysięcy DWT) do operacji w tym regionie wynoszą na rynku spot 480 000 dolarów dziennie, a Suezmaksów (statki, które mogą przepłynąć Kanałem Sueskim) – 300 000 dolarów.
Próba sił
„Siły zbrojne Iranu nie pozwolą do odwołania na eksport choćby jednego litra ropy z regionu do strony wroga i jej partnerów. Wasze wysiłki mające na celu obniżenie i kontrolowanie cen ropy i gazu będą tylko tymczasowe i nieskuteczne” – oświadczył rzecznik Gwardii Rewolucyjnej Ali Mohammad Naini, cytowany przez irańską agencję informacyjną Tasnim. Odpowiadając pośrednio na te groźby Donald Trump zagroził, że jeśli Iran zamknie kluczową drogę wodną, Cieśninę Ormuz, zostanie „uderzony 20 razy mocniej niż dotychczas”.
Prezydent powiedział, że USA zlikwidują łatwo „niszczące cele” Iranu i zagroził, że „Śmierć, ogień i furia będą na nich panować”. Według ocen ekspertów zachodnich, wregionie pozostało jeszcze ok. 150 irańskich wyrzutni rakiet. Ale osiągnięcie celów militarnych przez USA i Izrael (pomijając cele polityczne) może wymagać dalszych i masowych ataków na Iran, a następnie środków utrzymania presji, np. poprzez ustanowienie strefy zakazu lotów i kontrolowanie wyspy Kharg, przez którą przepływało 90 proc. irańskiego eksportu ropy i gazu – ocenia analityk Maritime Executive.
Podczas gdy siły konwencjonalne i marynarska wojenna w dużym stopniu zostały już spacyfikowane, to sprawnie działają jeszcze siły powietrzno-kosmiczne (IRGC), pomimo niszczenia baz startowych i magazynów, stanowiąc zagrożenie także dla żeglugi. To one mogą stanowić największe zagrożenie dla żeglugi Cieśniną Ormuz. Oświadczenie Donalda Trumpa, że „wojna z Iranem jest już w zasadzie zakończona”, może zatem odbiegać od obiektywnej oceny.
Możliwość komentowania została wyłączona.
