Branża budowlana apeluje o zmiany w Funduszu Kolejowym
Branża budowlana od lat alarmuje o problemach, które hamują rozwój infrastruktury i obniżają jakość inwestycji. Ponad miesiąc temu wiodące organizacje sektora infrastrukturalnego przesłały do Ministerstwa Infrastruktury listę postulatów „Piątka dla polskiego budownictwa” – i wciąż nie otrzymały odpowiedzi. Brak reakcji w obliczu potrzeby realnej współpracy z branżą jest niepokojący, tym bardziej że postulaty są znane od lat. W odpowiedzi organizacje zdecydowały się szerzej przedstawić swoje propozycje, podkreślając, że wprowadzenie tych zmian przyniesie realne efekty dla jakości inwestycji i trwałego rozwoju infrastruktury w Polsce.

Wiodące organizacje branżowe: Izba Gospodarcza Transportu Lądowego, Ogólnopolska Izba Gospodarcza Drogownictwa, Polski Związek Pracodawców Budownictwa, Railway Business Forum oraz Związek Ogólnopolski Projektantów i Inżynierów – wspólnie przedstawiają plan działań na rzecz rozwoju polskiego budownictwa infrastrukturalnego. Przyszedł czas na realne zmiany, bo stabilne zasady, to fundament silnej infrastruktury krajowej. Celem inicjatywy jest stworzenie stabilnych warunków do realizacji rządowych inwestycji strategicznych oraz rozwoju krajowego wykonawstwa, przemysłu i usług intelektualnych. Podpisana podczas targów Trako lista postulatów “Piątka dla polskiego budownictwa” stanowi manifest oczekiwań branży wobec działań rządu.
Zmiany z finansowaniu kolei
Kolej, zdaniem stowarzyszeń branżowych to kręgosłup gospodarki, mobilności i bezpieczeństwa, czyli ważny środek produkcji, świadoma aktywizacja zasobów ludzkich, strategiczne znaczenie dla bezpieczeństwa. Inwestycje kolejowe potrzebują: stabilnych źródeł finansowania, elastycznego zarządzania środkami, transparentnych zasady alokacji.
Organizacje proponują reformę Funduszu Kolejowego, wzorując się na sprawdzonym modelu Krajowego Funduszu Drogowego (KFD). KFD, dzięki stabilnym źródłom finansowania, możliwości refinansowania ze środków unijnych i rolowania długu, od lat z sukcesem wspiera rozwój infrastruktury drogowej w Polsce. Chcemy przenieść te sprawdzone mechanizmy do Funduszu Kolejowego.
Czytaj także: Branża kolejowa i intermodalna chcą poprawek w dyrektywie o gigalinerach
Zmiany w waloryzacji kontraktów
Kolejną propozycją jest usprawnienie mechanizmów waloryzacji kontraktów jest niezbędne dla poprawy funkcjonowania polskiego rynku budowlanego, który powinien opierać się na zdrowych i równych zasadach. Efektywne zabezpieczenia przed ponadprzeciętnym wzrostem kosztów budowy, których wykonawca nie jest w stanie przewidzieć, stanowią standardowy element umów w każdym dojrzałym państwie. Odpowiednio skonstruowane mechanizmy waloryzacyjne pozwalają wykonawcom racjonalnie kalkulować oferty, co z perspektywy zamawiającego czyni je bardziej wiarygodnymi
i konkurencyjnymi.
Eksport budownictwa
Trzecim postulatem jest wsparcie dla eksporterów. Budownictwo zostało wskazane przez rząd jako jeden z piętnastu sektorów gospodarki objętych programami promocji eksportu. Ekspansja polskich firm budowlanych na rynki zagraniczne, z wykorzystaniem krajowych łańcuchów dostaw, może stać się kolejnym motorem napędowym naszej gospodarki. To także szansa na budowę polskiego kapitału, dodatkowy impuls dla rozwoju przemysłu oraz skuteczne narzędzie tzw. miękkiej siły, wzmacniające pozycję Polski w Europie Środkowo-Wschodniej. Aktywność rodzimych wykonawców za granicą powinna być koordynowana na poziomie rządowym i wspierana przez państwowe instytucje finansowe.
Deregulacja
Największą barierą w przygotowaniu inwestycji pozostają czasochłonne procedury administracyjne. Choć przepisy przewidują ustawowe terminy, w praktyce postępowania sztucznie się wydłużają – urzędy żądają kolejnych dokumentów i opinii, których prawo wcale nie wymaga. Te same przepisy bywają też różnie interpretowane – np. w jednym województwie pozwolenie na budowę wydaje się bez problemu, w innym ten sam wniosek wymaga dodatkowych aneksów i uzgodnień.
Każda, nawet drobna zmiana w projekcie oznacza konieczność ponownego przechodzenia całej procedury. Do tego dochodzi obowiązek uzgodnień z wieloma gestorami sieci – gazownią, energetyką, telekomunikacją – z których każdy prowadzi postępowanie we własnym tempie, bez ustawowych terminów. Efekt to wielomiesięczne opóźnienia, konieczność aktualizowania dokumentacji, a czasem nawet jej powtarzania od zera. Dlatego uproszczenie i standaryzacja procedur to nie kwestia wygody, ale warunek sprawnej realizacji inwestycji w Polsce. Skrócenie terminów nie może oznaczać wyłącznie zmiany przepisów na papierze, ale realną zmianę praktyki urzędniczej.
Wycena usług projektowych
Stowarzyszenie postulują również systemową zmianę logiki wyceny usług projektowych i zarządczych związanych z realizacją inwestycji – tak, aby nadrzędnym celem była jakość inwestycji. Warunkiem jest odejście od dyktatu najniższej ceny na rzecz realnych kryteriów merytorycznych.
Wycenianie usług projektowych i zarządczych na odpowiednim poziomie jest inwestycją w sukces całego projektu. Pozorne oszczędności na wstępnym etapie projektu mogą skutkować poważnymi problemami finansowymi na etapie jego realizacji. Zasada „im mniej projektantowi i inżynierowi zapłacisz, tym droższa będzie budowa i cały projekt” doskonale pokazuje, że warto zainwestować w profesjonalne usługi intelektualne, aby zminimalizować ryzyko i maksymalizować korzyści z realizowanej inwestycji.
opr. ŁK






























