Praktyka pływania pod fałszywą banderą nie nic wspólnego z erą piractwa
W tym roku rośnie liczba statków operujących pod fałszywą banderą. Sprzyjają temu najnowsze techniki, umożliwiające nieuczciwym armatorom unikać wykrycia ich statków i egzekucji kar. Ale ten ryzykowny skąd inąd proceder nakręcają sankcje gospodarcze, nakładane przez międzynarodowe organizacje na szereg państw.
Już w ub.r. USA objęła sankcjami wymianę towarową Iranu, szczególnie wywóz jej ropy naftowej, co wobec tegorocznej blokady Cieśniny Ormuz sprzyja podejmowaniu tego biznesu. UE zakazała zakupu, importu oraz transferu morskiego rosyjskiej ropy naftowej do państw członkowskich (ale nie rurociągami do wybranych krajów). Zarazem pojedyncze przypadki zatrzymanych statków floty cieni (w tym roku m.in. przez USA, Francję, Szwecję, także Wielką Brytanię i Nową Zelandię) nie wskazuje na to, że ryzyko operacyjne jest „nadmierne”.
Fałszywe bandery
Windward - amerykańska firma, specjalizująca się w wywiadzie morskim i analizie ryzyka –informuje o zidentyfikowaniu na całym świecie 22 odrębnych rejestrów statków pływających pod fałszywymi banderami. Ogólnie dzielą się one na dwie kategorie: państw, które w rzeczywistości nie posiadają międzynarodowego rejestru statków oraz fałszywych operatorów, którzy podszywają się pod legalne bandery państw. Istnieją również firmy ze statkami, które fałszywie podają legalną banderę. Według tego samego źródła, do pierwszej kategorii w tym roku w pierwszym kwartale dołączyły: Nikaragui i Gwinei Równikowej, a w drugim kwartale - Syria i Mjanm.
„W 2026 roku zmieniła się skala operacyjna pływania pod fałszywą flagą oraz konkretne cele handlowe i geopolityczne, którym obecnie służy ta praktyka” – pisze Maya Romi, specjalistka ds. treści wywiadu morskiego w Windward, którą cytuje portal The MaritimeExecutive. Wskazuje, że w obu przypadkach są one reakcją na sankcje gospodarcze obejmujące szereg krajów lub produktów i towarów.
Statki z piracką flagą
Międzynarodowa Organizacja Morska (IMO) odnotowuje, że obecnie pod fałszywą banderą pływa 580 statków. Jest ich zatem więcej w porównaniu z 550, jakie IMO zidentyfikowała pod koniec pierwszego kwartału 2026 r. i 470 - pod koniec 2025 r. Windward oblicza, że handel z Iranem aktywnie obsługuje ok. 430 tankowców, z czego 62 proc. z nich jest fałszywie oznaczonych, a 87 proc. objętych sankcjami. Tylko w drugim kwartale pod banderą fałszywie zarejestrowano kolejnych 275 tankowców. Według ustaleń Windward z początku tego roku, za znaczną część tankowców pływających pod fałszywą banderą odpowiadały cztery rejestry: Antyli Holenderskich, Gujany, Gwinei i Madagaskaru.
Krople drążą skałę?
Pozytywnym zjawiskiem jest to, że kolejne kraje – pod bandery których podszywają się operatorzy morscy – informują o takim procederze opinię międzynarodową, szczególnie za pośrednictwem IMO. Np. pod koniec lipca takie ostrzeżenie opublikowała Republika Kirgiska i zwróciła się do IMO o szerokie jego rozpowszechnienie. Wcześniej podobne wnioski do IMO zgłosiły: Madagaskar, Zimbabwe, Vanuatu, Wyspy Cooka i Tonga. Inne kraje reagują na naciski międzynarodowe, że rośnie liczba legalnych rejestrów pod ich flagami operatorów stosujących pirackie przewozy. Tak postąpił np. Kamerun, który zobowiązał się do usunięcie nieuczciwych operatorów z własnego rejestru.
Ogólnie, po wykryciu oszustwa niektóre tankowce przenoszą się do innych fałszywych rejestrów pod legalne bandery, znane ze słabego egzekwowania prawa. Np. po wykryciu przez Windward oszustwa, że „tajemniczy operator” jako miejsce rejestracji podawał w ub.r. bezludną wyspę Matthew (na wschód od Nowej Kaledonii), niektóre tankowce przeniosły się innych fałszywych rejestrów. Ta sama firma ustaliła, że w I połowie br. około 60 tankowców, które po wykryciu pływania pod fałszywą flagą lub presji ze strony państw legalnej rejestracji, przeniosło się pod banderę Rosji.
Jednak proceder „hoppingu” (zmiany bandery, czasami nagłej) nie ustaje. W styczniu, podczas pościgu Straży Przybrzeżnej USA tankowiec Bella 1 próbował zmienić nazwę na Marinera i ukryć się za rosyjską banderą.
Możliwość komentowania została wyłączona.
