Koleje w UE towarowe tracą ładunki – to trend wieloletni
Raport statystyczny opublikowany 17 lipca br. przez Związek TLF (Union des Entreprises de Transport et de Logistique de France) dowodzi, że europejski transport kolejowy nadal traci na znaczeniu na rzecz transportu drogowego. Stoi to w sprzeczności z długoletnią ambicją UE, aby przenieść więcej towarów na środki transportu o niższej emisji CO2.
Wymowne jest stwierdzenie, że tylko w ciągu dekady (2014 - 2023 r.) w kierunku transportu drogowego przesunięto prawie 97 mld tonokilometrów z transportu kolejowego i rzecznego śródlądowego.
Choć raport Union TLF opiera się głównie na danych za 2024 r., to teza nie zmienia się i jest aktualna. Wskazują na to najnowsze dane innych organizacji po I kwartale 2026 r.
Pod znakiem dalszego spadku
Dane Eurostat pokazują, że w okresie styczeń – marzec br. łączny wolumen ładunków przewiezionych przez unijnych operatorów kolejowych spadł o 2,97 proc. rdr, a praca przewozowa zmalała o 5,81 proc.
Spadek wolumenu odnotowano na ogół w krajach o największych przewozach cargo kolejowego. W Niemczech przewieziono w I kwartale br. 8,7 mln ton ładunków (przed rokiem 82 mln t), w Polsce – 49,2 mln ton (odpowiednio: 50,3 mln t), we Włoszech 23,6 mln t (24,4 mln t), w Czechach – 20,6 mln ton (21,6 mln), a spoza krajów unijnych – na Ukrainie w I kwartale br. 34,8 mln t, przed rokiem 37,1 mln.
W grupie krajów o dużych przewozach koleją wzrost w I kwartale odnotowano tylko w Austrii – 24,1 mln (23,8 mln przed rokiem) i we Francji – 20,8 mln (19,5 mln).
Według Międzynarodowej Unii Kombinowanego Transportu Drogowo Kolejowego (UIRR), w I kwartale br. w Europie przewieziono o 4,92 proc. mniej rdr ładunków w transporcie kombinowanym, a jednym z powodów jest zamknięcie szeregu linii kolejowych w Niemczech. Równocześnie oczekiwania przedsiębiorców z tej branży na kolejne 12 miesięcy wg wskaźnika nastrojów UIRR określono jako „umiarkowanie negatywne”.
Z kolei najnowszy raport - z danymi za I kwartał 2026 r. - Fundacji Europejskiego Instytutu Transportu Drogowego (EITD) pokazał wzrostową dynamikę aktywności przewoźników drogowych. „Oferty ładunków na kluczowych trasach europejskich znacznie wzrosły w całym kwartale, a marzec zapewnił najsilniejszą dynamikę”.
Porównania wieloletnie
W 2024 r. praca przewozowa kolejowego transportu towarowego w UE wyniosła ok. 378 mld tnkm, w porównaniu z ok. 403 miliardami w 2021 r., czyli zmalała o 6,2 proc. Z wyjątkiem pojedynczych krajów (Niemcy, Chorwacja), w większości sektor ten notował też spadek wolumenu przewozów, informuje TLF.
Ze szerszego podziału modalnego w raporcie wynika, że w 2023 r. transport drogowy odpowiadał za 78,1 proc. przewozów towarowych w UE (w ujęciu pracy przewozowej – w tnkm), na kolej 16,9 proc., a śródlądowy transport wodny 5 proc. Łączny udział kolei i śródlądowego transportu wodnego spadł z 26,1 proc. w 2014 r. do 21,9 proc. w 2023 r. odpowiada to przesunięciu prawie 97 mld tonokilometrów w kierunku transportu drogowego w ciągu dekady. „Spadek ten był szczególnie wyraźny w niektórych częściach Europy Środkowo-Wschodniej, gdzie kolej tradycyjnie zajmowała silniejszą pozycję”, podkreśla się w raporcie.
Wskazano w nim, że jedna z „najwyraźniejszych możliwości” zmiany modalnej dotyczy transportu na dystansie ponad 300 kilometrów. Operatorzy drogowi mają w takich przewozach zaledwie 8,7 proc. udziału (liczonego wagowo), ale ze względu na pokonywane odległości aż 42 proc. pracy przewozowej.Zarazem Związek TLF zauważa, że kolej i śródlądowe drogi wodne mogą obecnie nie mieć wystarczającej przepustowości, aby wchłonąć tak duże wolumeny. W raporcie cytuje się analizę Komisji Europejskiej, która identyfikuje ograniczenia w postaci za małej liczby terminali n
Możliwość komentowania została wyłączona.
