Pokój na Bliskim Wschodzie za cenę opłat za tranzyt Cieśniną Ormuz?
Osiem głównych organizacji żeglugowych zwróciło się do sekretarzy generalnych ONZ i Międzynarodowej Organizacji Morskiej (IMO) z apelem o utrzymanie wolności żeglugi morskiej. Sektor żeglugowy zjednoczył się w obawie, że wprowadzenie opłaty za przeprawę przez Cieśninę Ormuz podważy ramy prawne.
To odzew na kilka dotychczasowych prób kontroli tranzytu przez tę cieśninę. Nowością jest to, że „urzędnicy USA popierają plan podziału kontroli nad Cieśniną Ormuz między Iranem a Omanem” – donosi brytyjski The Guardian.
Wiadomość o rychłym zawarciu umowy pojawiła się zaledwie kilka dni po tym, jak Biały Dom wycofał się z planów intensywnej kampanii bombardowań wymierzonej w irański sektor energetyczny.
Apel
Osiem organizacji morskich: Azjatyckie Stowarzyszenie Armatorów (ASA), Bimco, Międzynarodowe Linie Rejsowe(CLI), Europejscy Armatorzy (ES), Międzynarodowa Izba Żeglugowa (ICS), Intertanko, Intercargo i Światowa Rada Żeglugowa (WSC) oświadczyły, że są gotowe do współpracy z Międzynarodową Organizacją Morską (IMO) i ONZ w celu zapewnienia przestrzegania zasady wolności żeglugi.
W liście zaapelowano o to, aby „niepodlegające negocjacjom” było bezpieczeństwo marynarzy. „Tak samo musi być z wolnością żeglugi. Zdolność statków handlowych do bezpiecznego, przewidywalnego i bez zbędnych utrudnień żeglugi międzynarodowej jest fundamentalna dla odporności łańcuchów dostaw, stabilności gospodarczej i bezpieczeństwa energetycznego” – dodali sygnatariusze.
Ustanowienie opłaty za przejazd przez Cieśninę Ormuz stanowiłoby „znaczące odejście od ustalonej praktyki międzynarodowej”, a takie posunięcie stworzyłoby precedens, który mógłby podważyć Konwencję narodów zjednoczonych o prawie morza (UNCLOS) i uznane ramy regulujące od dziesięcioleci historię żeglugi morskiej. Skutek takiego działania wykraczałby daleko poza sektor morski, a dodatkowe koszty obciążałyby sektor morski, przerzucając je na łańcuchy dostaw, a ostatecznie na konsumentów, „przyczyniając się do wyższych cen energii, wyższej inflacji i większej niepewności gospodarczej”, stwierdzają sygnatariusze listu.
Nowa inicjatywa kontroli Cieśniny Ormuz?
Władze Iranu od kilku tygodni próbują albo wprowadzić kontrolę tranzytu Cieśniny Ormuz, połączoną z opłatami (do 2 mln USD za statek), albo stawiając to jako jeden z warunków umowy pokojowej z USA. Swoją inicjatywę kontroli, wspólnie z Iranem, zgłosiły też władze Omanu, za co miałyby być pobierane opłaty ale w niewielkim wymiarze i przeznaczane na utrzymanie szlaków nawigacyjnych. USA stwierdzała natomiast, że kontroluje jedną drogę wodną (południową) z/do Cieśniny.
Dotychczas Biały Dom odrzucał postulat systemu opłat za tranzyt, jeśli byłby realizowany pod rządami Iranu, stwierdza The Guardian. Jednak od niedzieli administracja sygnalizowała, że bliskie jest porozumienie w sprawie ponownego otwarcia cieśniny i popiera propozycję podziału kontroli nad Cieśniną Ormuz z Omanem, „jako środek niezbędny do wznowienia ruchu statków”, donosi Patrick Wintour z „The Guardian”.
Miałaby to być ona ustanowiona na czas określony (ok. 60 dni) i początkowo bez żadnych opłat za tranzyt statków. Następnie nastąpi rozminowanie centrum cieśniny. Umowa ta została uzgodniona przez irańskie władze, interesariuszy regionalnych i Stany Zjednoczone, donoszą źródła Ravida, a jej ogłoszenie zaplanowano na 5 bm.
Pytany przez dziennikarza o to, czy ten plan zakłada pobieranie przez Iran opłat w jakiej formie, sekretarz skarbu Scott Bessent odpowiedział, że umowa zapewni „swobodę przemieszczania się”, ale nie wyjaśnił jednak kwestii finansowych.
Możliwość komentowania została wyłączona.
