Noáin – nowy filar hiszpańskiego intermodalu. Co rozbudowa terminalu w Nawarze oznacza dla europejskiej logistyki?
Rozwój transportu intermodalnego w Europie coraz wyraźniej koncentruje się wokół budowy nowoczesnych terminali śródlądowych, które integrują transport kolejowy, drogowy i morski. To właśnie one stają się kluczowymi ogniwami europejskich łańcuchów dostaw, umożliwiając przenoszenie coraz większej części przewozów z dróg na kolej.
Jednym z najciekawszych przykładów takiego podejścia jest zakończona w lipcu 2026 roku rozbudowa Terminalu Intermodalnego Navarra (TIN) w Noáin koło Pampeluny. Inwestycja zrealizowana przez Hutchison Ports BEST we współpracy z hiszpańskim zarządcą infrastruktury ADIF oraz władzami regionalnymi Nawarry znacząco zwiększyła potencjał logistyczny regionu, czyniąc z terminalu jeden z najważniejszych węzłów intermodalnych północnej Hiszpanii.
Inwestycja wykraczająca poza rozbudowę terminalu
Na pierwszy rzut oka projekt można postrzegać jako klasyczną modernizację infrastruktury przeładunkowej. W rzeczywistości jego znaczenie jest znacznie szersze.
Wartość inwestycji przekroczyła 10 mln euro, jednak jej celem nie było jedynie zwiększenie powierzchni terminalu. Projekt stanowi element długofalowej strategii rozwoju kolejowego transportu towarowego w Hiszpanii, wpisującej się zarówno w politykę Unii Europejskiej dotyczącą dekarbonizacji transportu, jak i rozwój sieci bazowej TEN-T.
Rozbudowa objęła między innymi:
- budowę dwóch nowych torów o mieszanym rozstawie szyn (1668 mm i 1435 mm),
- wydłużenie torów do około 600 m z możliwością dalszej rozbudowy do 750 m,
- powiększenie placów przeładunkowych do około 42 tys. m²,
- elektryfikację infrastruktury manewrowej,
- przygotowanie terminalu do obsługi większej liczby połączeń intermodalnych.
Dzięki temu terminal może obecnie obsługiwać osiem pociągów dziennie, a jego roczna zdolność przeładunkowa wzrosła z około 15 tys. do blisko 60 tys. jednostek intermodalnych (UTI). Oznacza to niemal czterokrotny wzrost możliwości operacyjnych.
Znaczenie położenia geograficznego
Jednym z największych atutów Noáin jest jego lokalizacja.
Nawarra stanowi silnie uprzemysłowiony region Hiszpanii, w którym rozwinięty jest przemysł motoryzacyjny, spożywczy, chemiczny oraz farmaceutyczny. Przedsiębiorstwa działające w tym obszarze od lat korzystają z połączeń kolejowych z portem w Barcelonie, jednak dotychczasowa infrastruktura zaczynała ograniczać dalszy wzrost przewozów.
Rozbudowany terminal znacząco zwiększa możliwości eksportowe regionu, zapewniając producentom szybszy dostęp do globalnych rynków poprzez sieć Hutchison Ports obejmującą ponad 200 portów na całym świecie.
W praktyce oznacza to skrócenie czasu obsługi łańcuchów dostaw, większą przewidywalność przewozów oraz ograniczenie liczby transportów drogowych realizowanych na dłuższych odcinkach.
Intermodal jako element polityki przemysłowej
Analizując inwestycję w Noáin trudno nie zauważyć jeszcze jednego aspektu – terminal nie jest traktowany wyłącznie jako infrastruktura transportowa.
Dla władz regionalnych stanowi narzędzie prowadzenia polityki gospodarczej.
Nowoczesny terminal zwiększa atrakcyjność inwestycyjną regionu, ułatwia lokalnym przedsiębiorstwom dostęp do światowych rynków oraz zachęca kolejne firmy do lokowania produkcji w pobliżu dobrze rozwiniętej infrastruktury logistycznej.
To podejście coraz częściej obserwowane jest również w innych państwach Europy Zachodniej, gdzie rozwój terminali intermodalnych staje się integralnym elementem strategii rozwoju regionalnego.
Rola operatora terminalowego
Na uwagę zasługuje również model zarządzania terminalem.
Operatorem obiektu została spółka TERCAT należąca do Hutchison Ports – jednego z największych światowych operatorów terminalowych. Dzięki temu terminal nie funkcjonuje jako samodzielny punkt przeładunkowy, lecz stanowi element globalnej sieci logistycznej.
Takie rozwiązanie umożliwia oferowanie przedsiębiorstwom kompleksowych usług obejmujących transport kolejowy, morski i drogowy w ramach jednego łańcucha dostaw.
To model, który w Europie Zachodniej jest coraz częściej spotykany, a jego przewagą jest możliwość szybkiego tworzenia nowych połączeń oraz łatwiejszego pozyskiwania nowych wolumenów przewozowych.
Wsparcie dla europejskiej polityki klimatycznej
Rozbudowa terminalu wpisuje się również w realizację europejskich celów klimatycznych.
Transport odpowiada za znaczącą część emisji gazów cieplarnianych w Unii Europejskiej, dlatego jednym z priorytetów Komisji Europejskiej pozostaje zwiększenie udziału kolei w przewozach towarowych.
Nowa infrastruktura umożliwia przenoszenie części przewozów z transportu drogowego na kolej, ograniczając emisję CO₂ oraz zmniejszając zatłoczenie sieci drogowej.
Nie bez znaczenia pozostaje również stopniowa elektryfikacja urządzeń przeładunkowych. Hutchison Ports sukcesywnie zastępuje sprzęt z napędem wysokoprężnym urządzeniami elektrycznymi, dzięki czemu ograniczany jest ślad węglowy całego terminalu.
Co z tego wynika dla Polski?
Przykład Noáin pokazuje, że o sukcesie terminalu intermodalnego nie decyduje wyłącznie jego powierzchnia czy liczba suwnic.
Znacznie ważniejsze jest jego miejsce w całym systemie logistycznym.
Terminal powinien być elementem większej strategii obejmującej:
- integrację z portami morskimi,
- rozwój regularnych połączeń kolejowych,
- współpracę z operatorami logistycznymi,
- wsparcie władz regionalnych,
- zapewnienie odpowiedniej przepustowości infrastruktury kolejowej.
Polska dysponuje jedną z największych sieci terminali intermodalnych w Europie Środkowo-Wschodniej oraz korzystnym położeniem na przecięciu głównych korytarzy transportowych TEN-T. Jednocześnie wiele terminali nadal boryka się z ograniczeniami infrastrukturalnymi, niewystarczającą długością torów, ograniczoną przepustowością linii kolejowych czy problemami z dostępem do sieci drogowej.
Coraz większego znaczenia nabiera także integracja terminali z portami morskimi oraz rozwój regularnych połączeń operatorskich. To właśnie one, a nie sama infrastruktura, w największym stopniu wpływają na atrakcyjność transportu intermodalnego dla klientów.
Nacisk kładzie się nie tylko na zwiększanie zdolności przeładunkowych, ale również na cyfryzację procesów, automatyzację operacji terminalowych, integrację z portami morskimi oraz rozwój regularnych połączeń kolejowych. W efekcie terminal przestaje być jedynie miejscem przeładunku, stając się aktywnym elementem zarządzania przepływem towarów.
Noáin jest dobrym przykładem tej transformacji. Z regionalnego terminalu obsługującego połączenia z Barceloną przekształca się w nowoczesny hub logistyczny o znaczeniu międzynarodowym. Dla europejskiego rynku intermodalnego oznacza to kolejny krok w kierunku budowy bardziej zrównoważonych, odpornych i konkurencyjnych łańcuchów dostaw.
Możliwość komentowania została wyłączona.
