O co tym razem chodzi Hutim?
Zapowiedź jemeńskich rebeliantów Huti wprowadzenia blokady Cieśniny Bab al-Mandab wywołała nową panikę na rynkach żeglugowych. Tym bardziej, że do takiego działania nakłaniały ich władze Iranu, pomagające im logistycznie i zbrojnie, by pośrednio wywierać presję na USA i zaniechały bombardowania irańskiej infrastruktury. Okazuje się, że tym razem Huti mają skromniejszy plan. Ogłosili w poniedziałek blokadę morską, ale tylko portów Arabii Saudyjskiej i statków płynących do niej.
Tym nie mniej i takie oświadczenie zmroziła rynek żeglugi. Jak każde zagrożenie może odstraszać linie żeglugowe (szczególnie kontenerowe) od masowego powrotu do korzystania z Kanału Sueskiego. Działanie Huti niesie też groźnie reperkusje na rynku ropy naftowej. Z powodu blokady Cieśniny Ormuz, Arabia Saudyjska zwiększyła wykorzystanie swojego rurociągu lądowego wschód - zachód i terminalu eksportowego w Janbu nad Morzem Czerwonym. Szacuje się, że tłoczy się nim ¼ wolumenu ropy, który wcześniej transportowano była znad Morza Arabskiego tankowcami.
Powody nowej akcji Huti
Siły zbrojne Huti poinformowały w oświadczeniu, że nakładają „embargo morskie na zbrodniczego wroga - Arabię Saudyjską, zgodnie z zasadą oko za oko, ze skutkiem natychmiastowym”. Ma to być odwet za saudyjski atak na międzynarodowe lotnisko w Sanie oraz „niesprawiedliwe i opresyjne oblężenie” Jemenu.
Spór trwa nie tylko od początku lipca, kiedy to delegacja Huti udała się z lotniska w Sanie do Teheranu, aby wziąć udział w pogrzebie zmarłego przywódcy Iranu - Alego Chameneiego. Gdy delegacja próbowała wrócić innym samolotem okazało się, że poprzedniej nocy „ktoś” zbombardował pas startowy w Sanie. Delegaci musieli lądować na lotnisku w kontrolowanym przez Huti mieście Al-Hudajd.
W istocie, Huti (wspierani przez Iran) od ponad dekady toczą pośrednio wojnę z Arabią Saudyjską. Poprzez ataki na statki handlowe, rozpoczęte w listopadzie 2023 r., Huti chcieli wymusić na społeczności międzynarodowej uznanie ich autonomii (choć głosili też solidarność z walką Palestyńczyków z Izraelem w Strefie Gazy). Ważna jest w tym opinia Arabii Saudyjskiej, która wspiera siły rządowe, pośredniczyła w ich rozejmie z Huti w marcu 2022 r., a także pośredniczy w trwających od tego czasu negocjacjach.
Oprócz uznania swojej autonomii politycznej, Huti domagają się też zniesienia blokady gospodarczej kontrolowanego terytorium Jemenu, bo ta odizolowała ich od globalnego handlu. Ważnym żądaniem jest wypłatadotacji finansowej (13 mld USD), która ma być rekompensatą za niewypłacone od dekady pensje rebeliantów Huti, a która – według obserwatorów zachodnich - umożliwiłaby im skonsolidowanie kontroli politycznej nad kontrolowanymi przez nich obszarami.
Stanowisko Arabii Saudyjskiej
Kilka godzin po ogłoszeniu przez Huti blokady, saudyjskie ministerstwo spraw zagranicznych odrzuciło ich oskarżenia, „jakoby królestwo blokowało Jemen”. Stwierdziło też, że „podejmie wszelkie niezbędne środki w celu ochrony swoich statków” zgodnie z prawem międzynarodowym i Konwencją Narodów Zjednoczonych o prawie morza z 1982 roku.
Oceny sytuacji
W ocenie zachodnich analityków politycznych, wobec groźby blokady terminalu w Janbu, Saudyjczycy wykazują obecnie większą niż wcześniej determinację w walce z Huti. Ocenia się też, że skutki blokady morskiej Huti będą w dużej mierze zależeć od tego, jak będzie ona egzekwowana i jaka będzie reakcja Arabii Saudyjskiej.
A zapowiedź „ograniczonej” (do Arabii Saudyjskiej) blokady Morza Czerwonego objaśnia się tym, że Huti doznali poważnych strat osobowych i materialnych podczas operacji „Rough Rider”. Rozpoczęta została w połowie marca przez siły powietrzne USA i Wielkiej Brytanii. Zniszczono w tej kampanii m.in. ponad 1000 celów naziemnych, ograniczając potencjał militarny rebeliantów. Z pewnym prawdopodobieństwem, plan Huti „ograniczonej blokada” nie narazi ich na kolejny atak amerykański.
Możliwość komentowania została wyłączona.
