Największe porty świata silniej stąpają po ścieżce zrównoważonego rozwoju

Autor: Piotr Stefaniak 2026/05/18

„To najjaśniejszy obraz zrównoważonego rozwoju w globalnym przemyśle portowym” – tak Patrick Verhoeven, dyrektor zarządzający Międzynarodowego Stowarzyszenia Portów i Przystani (IAPH) skomentował wnioski z raportu „IAPH World Ports Tracker 2026 – Sustainability and Market Trends”. Analizowane porty przekazały bowiem „wyraźny obraz sektora zaangażowanego w stałe dążenie do zrównoważonego rozwoju”. Zarazem wyraziły obawy wobec rosnących zagrożeń dla bezpieczeństwa działalności. 

Ogólnym wnioskiem jest też to, że pomimo niepewności regulacyjnej i przeciwności politycznych, plany dekarbonizacji wiodących portów świata nie były istotnie zmieniane w 2026 roku. Choć przyjęcie środków na rzecz zrównoważonego rozwoju, tj. ram IMO zerowej emisji netto (NZF) jest kwestionowany od października ubr., a jego losy rozstrzygną się w październiku, to  jednak ponad połowa światowych portów „idzie o krok dalej”, publicznie deklarując cele osiągnięcia neutralności węglowej przed 2050 r. Analizowane porty systematycznie rozwijają też infrastrukturę do bunkrowania niskoemisyjnych i bezemisyjnych paliw morskich, a LNG jest już dostępne w jednej trzeciej z nich. 

Metodologia

IAPH to globalna, non-profitowa organizacja pozarządowa z siedzibą w Tokio w Japonii, założona w 1955 roku. Reprezentuje ponad 200 portów i 170 organizacji portowych w ponad 94 krajach. Porty członkowskie IAPH obsługują ponad 60 proc. światowego ruchu kontenerowego i towarów w handlu morskim.

Raport „IAPH World Ports Tracker 2026” zostało pracowany przez profesorów Theo Nottebooma i Thanosa Pallisa – współdyrektorów PortEconomics oraz Komitet Techniczny IAPH Risk and Resilience. Praca ta opiera się na aktualizacji raportu World Ports Tracker przeprowadzonej w 2025 roku, umożliwiając też analizę porównawczą obu edycji.  Autorzy zastrzegają się, że zbieranie odpowiedzi zakończyło się pod koniec lutego 2026 r., tj. tuż przed wybuchem konfliktu na Bliskim Wschodzie, więc wnioski „należy rozpatrywać w szerszej perspektywie”.

Porty członkowskie IAPH, które wzięły udział w ankiecie obsłużyły w ub.r. łącznie ponad 8,6 miliarda ton ładunków morskich i 372 miliony TEU. Zapytano je o sześć obszarów, które są podstawą Światowego Programu Zrównoważonego Rozwoju Portów (WPSP; skrót angielski – WPCI; program ten opracowało IAPH) oraz o ich poglądy na temat perspektyw rynkowych. 

Raport gromadzi również dodatkowe dane dotyczące produktywności portów kontenerowych i łączności żeglugi liniowej, w oparciu o UNCTAD/MDS i S&P Global. Jest on jednak dostępny tylko dla członków (lub płatny dla pozostałych). My omawiamy skrót informacji źródłowej – PortEconomics.

Wnioski ws. realizacji polityki ESG

• 53 proc. portów na całym świecie „wydaje się podejmować” proaktywne kroki w celu wsparcia realizacji terminu dekarbonizacji emisji gazów cieplarnianych wyznaczonego przez IMO, publicznie ogłaszając zobowiązania do osiągnięcia neutralności węglowej przed rokiem 2050; 
• Zagrożenia cyberbezpieczeństwa są najważniejszym czynnikiem ryzyka postrzeganym przez władze portowe, przy czym 61 proc.respondentów klasyfikuje cyberataki jako „wysokie ryzyko”, przewyższające ryzyka klęski żywiołowej i zmiany klimatu. Coraz więcej portów (85 proc.) uwzględnia kwestie cyberbezpieczeństwa we wdrażaniu nowych technologii;
• Wyraźnie wzrosło w portach wykorzystanie sztucznej inteligencji (AI) i Internetu Rzeczy (IoT); a ponad połowa z nich deklaruje obecnie korzystanie z automatyzacji, robotyzacji i dronów;
• Energia elektryczna wytwarzana w portach w dużym stopniu opiera się na energii słonecznej (trzy czwarte deklaracji); 
• Zaawansowany jest stan wdrażania przez porty przepisów i procedur bezpiecznego bunkrowania paliw morskich o niskiej i zerowej emisji dwutlenku węgla; LNG jest dostępny w 33 proc. analizowanych portach, biopaliwa – w 24 proc. W kilku „na wczesnym etapie wdrażania” jest amoniak i wodór. Z kolei  n​Nierównomierne jest tempo wdrażania zasilania statków energią z lądu (OPS) – np. analizowane porty oferowały takie przyłącza dla 19 proc. obsługiwanych kontenerowców, 14 proc. statków wycieczkowych i 11 proc. dla promów;
• Certyfikaty dominującego systemi zarządzania środowiskowego w sektorze portowym - ISO 14001, uzyskało 42 proc. zarządów portów. Zarazem znaczna część portów nie sformalizowała jeszcze swojego zarządzania środowiskowego; 
• Coraz więcej ankietowanych portów (67 proc.) deklaruje inwestycje służące ESG, a ponad połowa inwestuje w odnowę ekologiczną w ramach projektów rozwojowych.

Wnioski ws. prognoz rynkowych

• 58 proc. portów przewiduje wzrost ruchu pasażerów rejsów wycieczkowych – liczba ta wzrosła ponad dwukrotnie w porównaniu z raportem za 2024 r.; 
• Analiza trendów w przepływie kontenerów wskazuje na znaczny wzrost ich wolumenów na półkuli południowej, zwłaszcza na rynkach rozwijających się w Azji Południowo-Wschodniej i Ameryce Łacińskiej, w porównaniu ze stagnacją lub niewielkim spadkiem wolumenu w regionach rozwiniętych, takich jak: Europa Północna i Ameryka Północna;
• Wskaźnik łączności żeglugi liniowej (LSCI) wzrósł w siedmiu z 10 najlepiej skomunikowanych lokalizacji, przy czym wzrost łączności był wyraźnie widoczny w wybranych azjatyckich węzłach wzrostu. W tej kategorii niekwestionowanym światowym liderem pozostały Chiny. Z kolei największy wzrost spośród wszystkich dobrze skomunikowanych krajów w 2025 r. zanotowały Indie (+11,9 proc.).

Możliwość komentowania została wyłączona.