Nowe scenariusze odblokowania Cieśniny Ormuz
W wygłoszonym o trzeciej nad ranem 2 bm. polskiego czasu przemówieniu Donald Trump nie przedstawił żadnego harmonogramu zakończenia konfliktu z Iranem i odblokowania żeglugi w Cieśninie Ormuz. Powiedział, że Stany Zjednoczone uderzą w Iran „niezwykle mocno w ciągu najbliższych dwóch do trzech tygodni”.
Liberalne media amerykańskie, jak New York Times, mają podstawy twierdzić, że Trump nie osiągnął głównego celu, nakreślonego zresztą przez Izrael, tj. unicestwienia zdolności Iranu do zbudowania broni jądrowej (innych celów Biały Dom w zasadzie nie podawał). Ocenia się, że Iran ukrył wzbogacony uran w ilości, który wystarczy na produkcję co najmniej 10 bomb. Natomiast nawet zakończenie wojny w Iranie spowoduje kilka ważnych zmian, które nie występowały przed 28 lutego.
Zmieniła się sytuacja w Cieśninie Ormuz. „W ciągu ostatnich kilku tygodni Iran zrozumiał, że nie potrzebuje broni jądrowej, by siać spustoszenie na dużą skalę. A jeśli utrzyma kontrolę nad cieśniną – czego trudno uniknąć – cały świat będzie musiał uporać się z problemem, który nie istniał przed atakiem USA i Izraela” – stwierdza NYT. Na stole znalazło się kilka nowych kart: interwencja 35 krajów, oferta Ukrainy, ale przede wszystkim licencjonowana zgoda Iranu na przepływanie Cieśniną Ormuz.
Odzew
W swoim przemówieniu w środę Trump przedstawił otwarcie Cieśniny Ormuz jako kwestię dla innych krajów. „Będziemy pomocni, ale to oni powinni przejąć inicjatywę w ochronie ropy, od której tak rozpaczliwie zależą” – powiedział. Już wcześniej zwrócił się do krajów europejskich: „Zdobądźcie własną ropę!”. Zastrzegając kolejny raz, że wojna w Iranie „nie jest nasza”, premier Wielkiej Brytanii Starmer organizuje dziś (2 bm. UWAGA) spotkanie przedstawicieli 35 krajów – sygnatariuszy ws. poprawy bezpieczeństwa morskiego w Zatoce Perskiej.
Spotkanie, którego gospodarzem jest brytyjska minister spraw zagranicznych Yvette Cooper, oceni dostępne opcje dyplomatyczne i polityczne w celu przywrócenia swobody żeglugi, zagwarantowania bezpieczeństwa uwięzionych statków i marynarzy oraz wznowienia przepływu ważnych towarów, powiedział premier. „Po tym spotkaniu zwołamy również naszych wojskowych planistów, aby przyjrzeć się, w jaki sposób możemy stworzyć nasze możliwości i uczynić Cieśninę dostępną i bezpieczną po zakończeniu walk” – powiedział premier Starmer.
W innych doniesieniach podano, że Arabia Saudyjska i ZEA wzywają Trumpa do kontynuowania ataków USA na Iran. Uczestnikami spotkania w Wielkiej Brytanii są sygnatariusze wspólnego oświadczenia w sprawie Cieśniny Ormuz złożonego 19 marca oraz ci, którzy dołączyli później: Albania, Australia, Bahrajn, Czarnogóra, Chile, Czechy, Dania, Estonia, Finlandia, Francja, Holandia, Japonia, Kanada, Korea Płd., Litwa, Łotwa, Mołdawia, Nigeria, Niemcy, Norwegia, Nowa Zelandia, Rumunia, Panama, Portugalia, Północna Macedonia, Słowenia, Szwecja, Trynidad, Wielka Brytania, Włochy, Wyspy Marshalla i ZEA.
Oferta Ukrainy
„Ukraina dysponuje sprawdzonym w boju systemem, który chroni jej czarnomorski korytarz żeglugowy przed zagrożeniami ze strony rosyjskiej, porównywalnym z – najniższymi poziomami zagrożenia – obecnie występującymi w Cieśninie Ormuz. Dlatego jest gotowa udostępnić swoją wiedzę klientom w Radzie Współpracy Zatoki Perskiej”, powiedział dziennikarzom na czacie grupowym po powrocie z rozmów w Katarze i ZEA prezydent Wołodimir Zełenski.
Do ukraińskich portów zawija ok. 200 statków miesięcznie, przy niskim wskaźniku strat i dostępnym (subsydiowanym) ubezpieczeniu od ryzyka wojny. Ukraińskim rozwiązaniem jest wielowarstwowy system obrony powietrznej, który ma zwalczać drony powietrzne, połączony ze znanymi ukraińskimi patrolami bezzałogowymi, mającymi na celu odparcie floty nawodnej rosyjskiej marynarki wojennej. Z wcześniejszych wypowiedzi Ihor Fedirko, prezes Rady Przemysłu Obronnego Ukrainy, powiedział portalowi Politico, że „Ukraina dysponuje gotowym, w pełni systemowym rozwiązaniem w zakresie ochrony obszarów morskich”.
Licencja na przepływanie
Irański Korpus Strażników Rewolucji Islamskiej (IRGC) rozpoczął wdrażanie formalnego systemu płatności i zezwoleń dla statków handlowych ubiegających się o przeprawę przez Cieśninę Ormuz, donosi agencja prasowa Bloomberg. Minimalna cena dla tych transakcji handlowych wynosi ok. 1 dolara za baryłkę dla mniejszych tankowców lub 2 mln dla VLCC.
Schemat działania jest następujący. Po otrzymaniu płatności w kryptowalucie lub juanach, IRGC nada statkowi kod dostępu ważny na jeden tranzyt w Cieśninie Ormuz. Statek dopłynie do punktu kontrolnego między Qeshm a Larak na północnym krańcu cieśniny (korytarz kontrolowany przez Iran). Po otrzymaniu kodu dostępu przez VHF i irańskiej eskorty bezpieczeństwa na resztę podróży do Zatoki Omańskiej, statek może płynąć dalej.
Już wcześniej pojawiły się doniesienia o opłacie stosowanej przez IRGC za warunki tranzytu komercyjnego. Np. Pakistan otrzymał pozwolenie na opuszczenie Zatoki Perskiej przez cieśninę dla 20 statków pływających pod jego banderą, czyli o 14 więcej niż potrzeba. Tę „nadwyżkę” sprzedaje. Według firmy konsultingowej Windward, kilka statków korzysta z kontrolowanego przez Iran szlaku każdego dnia – np. 31 marca trzy statki wypływały w kierunku Zatoki Perskiej, a trzy wracały. Liczby te są nadal znacznie poniżej normalnego poziomu ruchu i jak dotąd przynoszą jedynie niewielką ulgę w zaległościach. Z kolei Kpler szacuje, że ponad 320 tankowców i gazowców nadal jest uwięzionych w Zatoce Perskiej, wraz z prawie 2000 innych statków komercyjnych różnych typów i rozmiarów.
Możliwość komentowania została wyłączona.
