Cień szansy na porozumienie na Bliskim Wschodzie
Tuż po upływie 48-godzinnego terminu ultimatum, wyznaczonego władzom Iranu w sobotę przez prezydenta USA, by w pełni otworzyli dostęp statkom handlowym do Cieśniny Ormuz w przeciwnym wypadku nastąpi zmasowany atak wojskowy na irańskie elektrownie i infrastrukturę energetyczną, Donald Trump zmienił zdanie w tej sprawie. W poniedziałek oświadczył, że te ataki zostaną wstrzymane na pięć dni po „bardzo dobrych” i „produktywnych” rozmowach z przywódcami w Teheranie.
Niestety, media irańskie nie potwierdziły toczących się rozmów w sprawie rozejmu i zakończenia konfliktu. „Po stronie irańskiej urzędnicy publicznie zaprzeczyli, jakoby prowadzono jakiekolwiek negocjacje dotyczące warunków zakończenia wojny” – poinformował we wtorek The New York Times. I stwierdza, ze „zakończenie wojny może być łatwiejsze do powiedzenia niż zrobienia”.
Tymczasem 22 kraje (bez Polski) zobowiązały się do pomocy w zapewnieniu bezpiecznego przejścia przez Cieśninę Ormuz, w ramach wspólnego oświadczenia potępiającego zamknięcie przez Iran tego kluczowego szlaku wodnego. Być może niektóre z tych krajów będą w stanie dostarczyć okręty do rozbrajania min. Amerykański wywiad wykrył w Cieśninie co najmniej kilkanaście zaawansowanych min dwóch typów. A Stowarzyszenie Niemieckich Armatorów (VDR) zgłasza projekt, by w obliczu rosnących napięć geopolitycznych nie tylko włączyć żeglugę handlową i marynarzy w nowe ramy służby wojskowej w kraju, ale by zbudować cywilne usługi morskie.
Ratowanie twarzy i zyskanie na czasie?
Jaki cel osiągnął Trump swoim poniedziałkowym wpisem odwlekającym ataki? – ratuje twarz i zyskuje dodatkowe kilka dni „na negocjacje, jeśli w końcu do nich dojdzie – lub na przybycie 4500 marines do Zatoki Perskiej, co da mu więcej możliwości” – ocenia NYT. Ma to również ten wygodny efekt, że pobudza rynki, na co wskazują wzrosty indeksu S&P 500. Natomiast „wycofanie się z ultimatum wyglądałoby na słabość”.
Zarazem NYT ustalił, że Steve Witkoff, specjalny wysłannik Trumpa, komunikował się bezpośrednio z ministrem spraw zagranicznych Iranu, Abbasem Araghchim. Jednak w wywiadach dla gazety czterech irańskich urzędników stwierdziło, że „dyskusje te były w zasadzie dochodzeniem w sprawie deeskalacji konfliktu, mającym na celu zapobieżenie takim wydarzeniom, jak ataki na krytyczną infrastrukturę energetyczną”.
Iran ze swojej strony nie wykazuje oznak ustępstw. Nadal domaga się gwarancji, że Stany Zjednoczone i Izrael nie zaatakują go ponownie, a także domaga się złagodzenia sankcji przez Waszyngton. Amerykańscy urzędnicy twierdzili, że kwestia ta podnoszona już w negocjacjach ale przed wojną, zostanie uzgodniona dopiero po tym, jak Iran wywiąże się ze swoich zobowiązań nuklearnych i innych.
„Obecnie poprzeczka do ogłoszenia zwycięstwa Iranu jest znacznie niższa. Stany Zjednoczone i Izrael mają ambitne cele, które próbują osiągnąć; jedyne, co musi zrobić rząd Iranu, to przetrwać”, komentuje NYT.
Ochrona Cieśniny Ormuz
We wspólnym oświadczeniu, potępiającym zamknięcie przez Iran kluczowego szlaku wodnego jakim jest Cieśnina Ormuz, dwadzieścia dwa kraje (bez Polski) zobowiązały się do pomocy w zapewnieniu bezpiecznego przejścia statków przez nią. Jest to także odpowiedź na wcześniejsze oświadczenie Donalda Trumpa, że kraje, którym powinno najbardziej zależeć na udrożnieniu tego szlaku powinny pomóc armii amerykańskiej.
Grupa wyraziła również głębokie zaniepokojenie eskalacją konfliktu i wezwała Iran do natychmiastowego zaprzestania gróźb, stawiania min, ataków dronów i rakiet oraz innych prób zablokowania Cieśniny dla żeglugi handlowej, a także do przestrzegania rezolucji Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 2817 (potępia ataki Iranu na państwa Zatoki Perskiej oraz Jordanię). Wezwała też do przestrzegania Konwencji Narodów Zjednoczonych o prawie morza, która gwarantuje swobodę żeglugi. Rezolucję podpisały: Zjednoczone Emiraty Arabskie, Wielka Brytania, Francja, Niemcy, Włochy, Holandia, Japonia, Kanada, Republika Korei, Nowa Zelandia, Dania, Łotwa, Słowenia, Estonia, Norwegia, Szwecja, Finlandia, Czechy, Rumunia, Bahrajn, Litwa i Australia.
Miny pływają w Cieśninie Ormuz
Od wielu dni krążyły informacje, że Iran zaminował niektóre rejony Cieśniny Ormuz. Potwierdził to obecnie amerykański wywiad wskazując, że wykrył tam co najmniej kilkanaście zaawansowanych min dwóch typów.
Pierwszy typ to pływająca, zacumowana mina odłamkowo-burzące o nazwie Mahan 3, która unosi się pod powierzchnią, czekając na przepływający statek. Ma 300-kilogramy ładunek z czujnikami akustycznymi do wykrywania przepływających statków. Według bazy danych o amunicji – Collective Awareness to UXO (CAT-UXO), mina ta może wykryć obecność pobliskiego statku z odległości około 3 metrów. Ponieważ jest aktywowana akustycznie, niemagnetyczny kadłub nadal może ją zdetonować.
Drugi typ to 220-kilogramowa mina denna Maham 7, którą można rozmieścić za pomocą małych jednostek pływających lub śmigłowców. Urządzenie jest przeznaczone do atakowania mniejszych jednostek, takich jak barki desantowe lub okręty patrolowe i może być instalowane na wodach o głębokości od 3 metrów (lub do 91 metrów). Po rozmieszczeniu i aktywacji miny morskie stanowią poważne zagrożenie dla żeglugi i są trudne do usunięcia, wskazują eksperci. Tymczasem Marynarka Wojenna USA niedawno wycofała ze służby i odesłała z Zatoki Perskiej cztery trałowce klasy Avenger. Być może pomocy w usuwaniu min udzieli któreś z 22 krajów, które deklarują pomoc w zapewnieniu bezpiecznego przejścia statków przez cieśninę.
Pomoc marynarzom
Podczas dorocznej konferencji, Gaby Bornheim – prezes Stowarzyszenia Niemieckich Armatorów (VDR) mówiła o trudnej sytuacji, w jakiej znajdują się marynarze statków uwięzionych w Zatoce Perskiej. Utknęło tam łącznie ok. 2000 statków (w tym 50 niemieckich) z załogą ok. 20 tys. marynarzy (odpowiednio: 1000). Niemal 20 statków handlowych zostało już zaatakowanych, co spowodowało śmierć i obrażenia wśród marynarzy. Zaczyna brakować im świeżej wody, żywności i paliwa.
Podczas konferencji stwierdzono, że w obliczu rosnących napięć geopolitycznych VDR opracowała własne propozycje włączenia żeglugi handlowej w nowe ramy służby wojskowej w kraju, które jak dotąd są dobrowolne. VDR proponuje, by zbudować cywilne usługi morskie, której członkowie mogliby przyczynić się do utrzymania morskich łańcuchów dostaw w nagłych wypadkach po zakończeniu służby. W przypadku przywrócenia obowiązkowej służby wojskowej w przyszłości takie zobowiązanie morskie mogłoby być również wykonywane jako opcja cywilna.
Możliwość komentowania została wyłączona.
