Eskalacja konfliktu na Bliskim Wschodzie drastycznie obniży światowy wolumen wymiany towarowej
Donald Trump dał irańskiemu rządowi czas do wieczora w poniedziałek na otwarcie Cieśniny Ormuz dla swobodnej żeglugi. Jeśli tego nie zrobi, Stany Zjednoczone zniszczą irańskie elektrownie, zapowiedział prezydent USA.
Władze Iranu odmówiły podporządkowania się temu ultimatum i zapowiedziały odwet w postaci ataków na krytyczną infrastrukturę sąsiednich państw. Burzy to nadzieje na częściowe odblokowanie Cieśniny dla statków niektórych państw, z którymi Iran prowadził negocjacje i na uwolnienie uwięzionych tam marynarzy. Niszczenie infrastruktury krajów regionu oddali też szybką perspektywę wznowienia do poziomów z lutego podaży ropy i gazu.
Groźby Trumpa
W poście opublikowanym w sobotę w mediach społecznościowych Donal Trump zagroził, że „zniszczy” elektrownie w Iranie, jeśli władze tego kraju nie otworzą w ciągu 48 godzin całkowicie Cieśniny Ormuz dla żeglugi handlowej. „Nadal nie wiemy, czy Trump dotrzyma słowa; zaledwie dzień wcześniej mówił o potencjalnym zakończeniu operacji w Iranie” – komentuje New Jork Times.
Trump również w poście wezwał kraje korzystające z Cieśniny do jej ochrony i nadzorowania „w razie potrzeby”. Kolejny raz przypomniał, że „Stany Zjednoczone nie korzystają z Cieśniny. Dlatego „Jeśli zostaniemy poproszeni, pomożemy tym krajom w ich działaniach w obszarze Ormuz, ale nie powinno to być konieczne, gdy zagrożenie ze strony Iranu zostanie wyeliminowane. Co ważne, będzie to dla nich łatwa operacja wojskowa”.
Wcześniej Wielka Brytania dała Donaldowi Trumpowi zielone światło na wykorzystanie brytyjskich baz do ataku na irańskie wyrzutnie rakietowe w Cieśninie Ormuz. Ograniczoną pomoc „w nie naszej wojnie” zadeklarowali też ministrowie spraw zagranicznych UE.
Selektywne negocjacje
Irańskie media państwowe twierdzą, że trwają negocjacje z „wieloma krajami”, w tym np. z Indiami i Chinami (ale i Japonią) w sprawie warunków swobodnego korzystania z Cieśniny Ormuz i że już jest ona otwarta „dla odpowiednich statków”. Istotnie, według serwisów śledzących ich według sygnałów AIS, przepływa przez nią „niewielki strumyk ładunku.” Jest to też zbieżne z decyzją USA o umożliwieniu swobodnego przepływu irańskich statków i (od piątku) o zniesieniu sankcji na irańską ropę, by hamować trend wzrostu jej ceny.
Grożba odwetu
Władze Iranu odmówiły podporządkowania się 48-godzinnej groźbie Trumpa. A rzecznik Korpusu Strażników Rewolucji Islamskiej (IRGC) zapowiedział, że jeśli sieć energetyczna Iranu zostanie zaatakowana, ten zastosuje odwet w postaci ataków na krytyczną infrastrukturę sąsiednich państw. Tylko w ubiegłym tygodniu Iran zniszczył ok. 6 procent globalnych mocy skraplania LNG, uszkodził infrastrukturę naftową na saudyjskim wybrzeżu Morza Czerwonego i przeprowadził ataki na amerykańsko-brytyjską bazę w Diego Garcia, ponad 3200 km od strefy walk. A łącznie do tej pory w konflikcie ucierpiały dziesiątki złóż ropy naftowej i gazu, portów i statków w Zatoce Perskiej, od Kuwejtu po Oman.
W ocenie mediów zachodnich, ataki na infrastruktuę energetyczną mogłyby silnie zaszkodzić Iranowi, ale odwet Iranu miałby potencjalnie bardziej katastrofalne skutki dla jego sąsiadów z Zatoki Perskiej. Zużywają one po około pięć razy więcej energii elektrycznej na mieszkańca. To dzięki niej pustynne miasta nadają się do zamieszkania, także dzięki zasilaniu zakładów odsalania wody, które np. w Bahrajnie i Katarze produkują po 100 proc. zużywanej wody, w 80 proc. w ZEA, a w 50 proc. w Arabii Saudyjskiej.
Brak energii elektrycznej lub ograniczone jej dostawy w tych krajach drastycznie odbiją się na produkcji ropy i gazu, a te nie tylko wywindują koszty transportu na świecie, ale np. ograniczą produkcję nawozów szstucnych w wielu krajach importujących gaz.
Minorowe prognozy gospodarcze
Ekonomiści Światowej Organizacji Handlu ostrzegają, że trwający konflikt na Bliskim Wschodzie i wysokie ceny energii może dodatkowo ograniczyć wzrost handlu. Wolumen globalnej wymiany towarowej może spaść z 4,6 proc. w 2025 r. do 1,9 proc. w 2026 r., a następnie wzrośnie do 2,6 proc. w 2027 r. Jeśli jednak szok cenowy związany z blokadą Cieśniny Ormuz okaże się trwały, wzrost wolumenu światowego handlu towarami może spowolnić do 1,4 proc. w tym roku, a następnie wzrosnąć o 2,8 proc. w przyszłym roku.
Możliwość komentowania została wyłączona.
