UE zakłada wzmocnienie przywództwa Europy w sektorze morskim
Komisja Europejska przyjęła unijne strategie: przemysłową na rzecz gospodarki morskiej oraz portową na rzecz zapewnienia ich konkurencyjności, zrównoważonego rozwoju i bezpieczeństwa. Celem obu strategii jest zwiększenie konkurencyjności, zrównoważony rozwój, dekarbonizacja, bezpieczeństwo i odporność w szerszym sektorze unijnego transportu wodnego. Strategie odnoszą się do takich wyzwań, jak zmieniające się zapotrzebowanie na siłę roboczą, transformacja energetyczna i uzależnienie od dostawców spoza UE.
Ogólne założenia
Strategie te mają wzmocnić „wiodącą pozycję Europy w sektorze morskim poprzez szereg działań, w tym utworzenie sojuszu na rzecz morskich łańcuchów wartości w przemyśle”. Koncentrują się na portach, żegludze i przemyśle stoczniowym, ale wykraczają też poza ramy tych sektorów gospodarki morskiej, bowiem będą mieć wpływ na zwiększenie miejsc pracy na lądzie, ochronę środowiska, czy zwiększenie bezpieczeństwa – przed agresją zbrojną, atakami hakerskimi, napływem narkotyków, itp. Realizacji zadań ma pomóc m.in. uruchomienie „narzędzi polityki handlowej, zapewniających uczciwą konkurencję z państwami trzecimi, w tym kredyty eksportowe na statki”.
Strategie przewidują też źródła finansowania projektów i inicjatyw, zarówno z już istniejących źródeł (np. Horyzont Europa na lata 2028–2034, fundusz CEF, fundusze polityki spójności i Fundusz Innowacji), jak i nowych, dedykowanych (np. Europejskiego Programu Rozwoju Przemysłu Obronnego – EDIDP, Działania Przygotowawczego w zakresie Badań nad Obronnością – PADR, Europejskiego Funduszu Obronnego – EDF, przyszłego Europejskiego Funduszu na rzecz Konkurencyjności). Komisja zakłada, że nastąpi wzmocnienie współpracy publiczno – prywatnej, czyli pozyskanie dodatkowych środków. Aby zapewnić skuteczne wdrażanie strategii, KE powoła Radę Przemysłu Morskiego i Portów wysokiego szczebla, której przewodniczyć będą odpowiedzialny komisarz i wiceprzewodniczący wykonawczy.
Strategia rozwoju portów
Porty są kręgosłupem europejskiej gospodarki, stwierdza Komisja Europejska. Obsługują ok. 74 proc. handlu zagranicznego, przeładowując ponad 3,4 mld ton towarów rocznie i prawie obsługując 395 mln pasażerów. „Porty UE już teraz wykraczają poza swoje tradycyjne role, pełniąc rolę centrów dla nowych klastrów przemysłowych i innowacyjnych. Odgrywają również kluczową rolę w zaopatrzeniu w energię, w bezpieczeństwie, obronie i niebieskiej gospodarce UE”, podkreśla KE.
Aby przyspieszyć tę transformację i zapewnić konkurencyjność portów UE, Komisja będzie promować ich innowacyjność, digitalizację i integrację z inną infrastrukturą transportową. Opracuje wytyczne dotyczące zagranicznej własności portów UE oraz finansowania i inwestycji UE w porty państw trzecich.
Strategia UE na rzecz portów ma wspierać długoterminowe planowanie i wdrażanie technologii w tym sektorze, a w efekcie wzmocnienie długoterminowo ich konkurencyjności. Promuje „uczciwą konkurencję, jasność przepisów i pewność inwestycji, przynosząc korzyści głównym węzłom przeładunkowym, małym i średnim portom, wyspom oraz regionom najbardziej oddalonym”.
Strategia ma pomóc portom zwiększyć wydajność i tworzyć miejsca pracy oraz ma przyczynić się do zmniejszenia wpływu na środowisko i poprawy bezpieczeństwa. Kluczowe środki zrównoważonego rozwoju obejmują: zwiększoną elektryfikację portów, stosowanie czystych paliw i efektywność energetyczną, a także uproszczenie procedur wydawania pozwoleń środowiskowych.
Rozwój żeglugi
Strategia Przemysłu Morskiego UE wyznacza wizję wysokiej jakości żeglugi w UE, koncentrując się na: innowacjach, bezpieczeństwie, dekarbonizacji floty, paliwach alternatywnych, digitalizacji i automatyzacji, a także uproszczonych procedurach. Działania obejmują wsparcie dla odnowy i dekarbonizacji floty statków handlowych, promowanie bezpieczeństwa, uproszczenie sprawozdawczości w ramach ETS Maritime i FuelEU Maritime oraz zmniejszenie obciążeń administracyjnych.
Strategia podkreśla znaczenie promowania bander UE i zwiększania wpływu UE na poziomie globalnym. Zachęca państwa członkowskie do ponownego wykorzystania części krajowych dochodów z ETS w celu wsparcia dekarbonizacji sektora transportu wodnego, w tym w zakresie odnowy floty, produkcji i wdrażania zrównoważonych paliw, a także inwestycji w czyste technologie morskie.
Rozwój przemysłu stoczniowego
Celem Strategii Przemysłu Morskiego UE jest też „rozwój zaawansowanych technologicznie konstrukcji okrętowych, statków wspierających morską energetykę wiatrową, podwodnych dronów i najnowocześniejszego sprzętu portowego”. Testowanie innowacyjnych rozwiązań w rzeczywistych warunkach stoczniowych, mając na celu skalowanie skutecznych technologii w całej Europie, ma wspierać flagowy konkurs na badania naukowe i innowacje „Stocznie przyszłości”, realizowany w ramach programu Horyzont Europa.
Możliwość komentowania została wyłączona.
