Cyfryzacja i obronność kraju priorytetami inwestycji kolejowych
Najważniejszymi trendami kształtującymi inwestycje w transporcie kolejowym są cyfryzacja i priorytet bezpieczeństwa narodowego, który wpłynął na podejście do transportu szynowego — wynika z debaty „Megatrendy, megaprojekty – infrastruktura na kolejne dekady”, która odbyła się w ramach 15. edycji Międzynarodowego Kongresu Kolejowego i Intermodalnego w Wiśle.
— Najważniejszymi trendami we współczesnym transporcie kolejowym są cyfryzacja, w tym wdrożenie systemu ERTMS, dostosowanie infrastruktury do standardów europejskich, a trzecim jest utrzymanie infrastruktury w takim stanie, aby niespodziewane zdarzenia miały jak najmniejszy wpływ na punktualność przewozów pasażerskich i towarowych — powiedział otwierając debatę Krzysztof Drozdowski, członek zarządu PKP Polskie Linie Kolejowe.
Z opinią tą zgodzili się inni uczestnicy panelu dyskusyjnego poświęconego inwestycjom infrastrukturalnym na kolei. — Najważniejszym trendem na kolei, który dziś obserwujemy jest cyfryzacja, która obejmuje nie tylko zarządzanie infrastrukturą, ale też procesy logistyczne, komunikację z klientami itp. Kolejnym ważnym elementem jest rozwój infrastruktury usługowej, takiej jak terminale i punkty przeładunkowe. Trzeba zrobić wszystko, aby poprawić dostępność koleji, aby możliwe było przeniesienie ładunków z dróg na transport szynowy. Potrzebujemy nie tylko dużych terminali, ale też mniejszych punktów — powiedziała Aleksandra Adamska-Ziętek, pełnomocnik zarządu PKP LHS.
Uczestnicy debaty podzielili się również swoimi oczekiwaniami co do tego jakie powinny być trendy w inwestycjach kolejowych w kolejnych latach. Wskazano na konieczność wzmocnienia transportu towarowego. — Dzisiaj patrzymy na sukces kolei przez pryzmat rosnących przewozów pasażerskich. Ich sukces w ostatnich latach jest po części skutkiem zmiany pokoleniowej. Zmieniła się „filozofia” podróżowania. Natomiast w przypadku przewozów towarowych mam wrażenie, że pogodziliśmy się z ich spadkiem. Cztery organizacje: IGTL, RBF, Fundacja ProKolej i ZNPK postanowiły zmienić to podejście i zaproponowały propozycje działań dla transportu towarowego. W „Piątce dla kolejowego transportu towarowego” proponujemy m.in. zmiany w planowaniu przestrzennym, aby centra logistyczne w pierwszej kolejności powstawały w miejscach z dostępem do lini kolejowych — powiedziała Marita Szustak, prezes Izby Gospodarczej Transportu Lądowego.
— Najważniejsze jest wzmocnieni infrastruktury kolejowej, którą już posiadamy czyli linii kolejowych i terminali przeładunkowych. Silna infrastruktura pozwoli na zapewnienie spójności terytorialnej kraju. Konieczna jest dobra infrastruktura która wzmocni przewozy towarowe i pasażerskie — powiedziała Magda Niewęgłowska, specjalista ds. planowania infrastruktury kolejowej w spółce Centralny Port Komunikacyjny.
Czynniki geopolityczne
W trakcie debaty omówiono też czynniki geopolityczne wyznaczające trendy w branży. Wydarzeniem, które silnie wpłynęło na sektor kolejowego transportu towarowego w Polsce był wybuch wojny w Ukrainie. Koleje towarowe musiały zrealizować nowe zadania. Otworzyły się nowe korytarze transportowe między Polską a naszym wschodnim sąsiadem.
— Po wybuchu wojny w Ukrainie priorytetem stało się obsłużenie eksportu z tego kraju po zablokowaniu portów nad Morzem Czarnym. Później z powodu różnych komplikacji takich jak zakaz importu produktów rolnych te wolumeny zostały przeniesione na Słowację i Rumunię. Po odblokowaniu portu w Odessie zmniejszyły się przewozy różnych kategorii produktów z Ukrainy przez Polskę. Rozwinął się natomiast intermodal, gdyż dzisiaj armatorzy zgadzają się na wysyłanie kontenerów na Ukrainę. Duże przeładunki realizujemy obecnie w terminalach bliżej granicy: w Zamościu i Szczebrzeszynie. Zainwestowaliśmy w modernizację tych punktów. Dziś wielu klientom jest łatwiej dojechać z polskich portów do Zamościa i Szczebrzeszyna i tam odbywa się przeładunek na linię szerokotorową — powiedziała Aleksandra Adamska-Ziętek.
Wojna na wschodzie wpłynęła na priorytety polityczne Unii Europejskiej i państw członkowskich w tym Polski. Nowym priorytetem stało się bezpieczeństwo i mobilność wojskowa. Spowodowało to zmianę podejścia do kolei.
— Po 2022 roku wybrzmiał bardzo mocno priorytet obronności w polityce transportowej UE i Polski. W uzasadnieniu projektu ustawy zmieniającej zasady działania Funduszu Kolejowego podkreślono znaczenie kolei dla obronności. Przedstawiciele wojska wskazują na duże zaniedbania na kolei i pokazują jak wpływa to na bezpieczeństwo. W reformie Funduszu Kolejowego chodzi o lepsze wydawanie dostępnych pieniędzy. Natomiast w kolejnych latach trzeba będzie powoli wygaszać duże projekty budowy nowych dróg i skupić się bardziej na utrzymaniu infrastruktury. Trzeba też zadbać o to, by inwestycje były bardziej przemyślane, gdyż mam wrażenie, że niektóre projekty były bardziej realizacją postulatów politycznych aniżeli odpowiedzią na potrzeby demograficzne i gospodarcze. Trzeba efektywnie wydawać pieniądze również na kolei, gdzie często niewielkie projekty, jak zabudowa rozjazdu przynoszą duże korzyści dla transportu towarowego — powiedziała Marita Szustak.
Nowe Technologie
W kolejnej części debaty skupiono się na nowych technologiach wprowadzanych w transporcie kolejowym i na zmianach w planowaniu inwestycji. Jednym z takich projektów realizowanych obecnie jest GSM-R. Przedstawiciel zarządcy infrastruktury poinformował o postępach w realizacji tej inwestycji.
— GSM-R jest obecnie eksploatowane na trasie Warszawa-Gdańsk. Jesteśmy w trakcie wstępnej eksploatacji na liniach o łącznej dł. 1500 km. Przewoźnicy wyposażaj swoje pojazdy w moduły GSM-R. Konieczne jest także przeszkolenie maszynistów i dyżurnych ruchu z nowego systemu — powiedział Krzysztof Drozdowski.
Duże zmiany zaszły w ostatnich latach w strategicznym myśleniu o planowaniu inwestycji. Opowiedziała o nich przedstawicielka spółki CPK Port Polska, która pracuje nad Zintegrowaną Siecią Kolejową.
— ZSK powinna być policentryczna ze względu geografię i układ ośrodków miejskich w Polsce. W zeszłym roku prowadziliśmy konsultacje z przedstawicielami regionów, przedsiębiorstw kolejowych i wojska i wnioski, które wynikają z tych rozmów staramy się implementować w projekcie Zintegrowanej Sieci Kolejowej. Wspierają nas w tym naukowcy i narzędzia analityczne — zapewniła Magda Niewęgłowska.
Możliwość komentowania została wyłączona.
