USA wprowadzą 24 bm. powszechne 15 proc. cła importowe
Sąd Najwyższy Stanów Zjednoczonych orzekł, że prezydent Donald Trump przekroczył swoje uprawnienia nakładając w ub.r. szeroko zastosowane wobec kilkudziesięciu krajów cła na importowane z nich towary.
W orzeczeniu większością głosów 6 do 3 sąd orzekł, że Trump wprowadzając takie podatki na import nie mógł powoływać się na Ustawę o międzynarodowych nadzwyczajnych uprawnieniach gospodarczych (IEEPA) z 1977 roku. To Kongres USA, a nie prezydent, ma prawo do wprowadzania nowych podatków, a regulacje na mocy ustawy IEEPA nie wiążą się z podnoszeniem dochodów, orzekł SN. Orzeczenie SN i reakcja na nie Donalda Trumpa znów zakłócą łańcuchy dostaw, choć w znacznie mniejszym stopniu niż rok temu, oceniają ekonomiści i analitycy branży logistycznej.
Główne skutki
Orzeczenie SN pozostawiło otwartą możliwość zwrotu konsumentom i firmom nadpłaconych ceł, szacowanych na 130 mld dolarów, bowiem nie rozpatrywał tej sprawy. Jednak znajdzie ona prawdopodobnie ciąg dalszy, zakończy się falą pozwów przed amerykańskim Sądem Handlu Międzynarodowego. Eksperci twierdzą, że będą one jednak rozpatrywane „latami” i najprawdopodobniej wszelkie zwroty trafią do dużych firm, ponieważ mniejsze nie będą miały wystarczających zasobów, aby przejść przez wieloetapowy proces ubiegania się o pieniądze.
Kilka godzin po ogłoszeniu przez SN orzeczenia, Trump sięgnął po plan „B”. Wydał proklamację o nałożeniu 10 proc. globalnego cła na prawie cały import do Stanów Zjednoczonych, na mocy „nigdy nie stosowanego prawa znanego jako Sekcja 122Ustawy o handlu z 1974 roku”, podkreśla BBC. Ponadto w sobotę zapowiedział ich zwiększenie z 10 do 15 proc. Prawo daje mu takie możliwości na 150 dni, po czym interweniować musi
Nowe cła mają zostać nałożone na cały import do Stanów Zjednoczonych, niezależnie od pochodzenia towarów, począwszy od 24 lutego od godziny 12:01 czasu wschodniego (05:01 GMT), jak poinformował Biały Dom. Eksperci już wskazują, że nowe 15-to procentowe globalne taryfy celne mają „bardzo długą listę wyjątków”. Tylko załączniki 1 i 2 zawierają około 1800 kodów towarów zwolnionych z 15 proc. taryfy.
Cd nowych ceł
Eksperci zwracają uwagę, że szereg wprowadzonych przez Trumpa w ubr. ceł nie miało oparcia w IEEPA i może pozostać w mocy niezależnie od orzeczenia Sądu Najwyższego. Dotyczy to ceł na: stal, aluminium, drewno i motoryzację. Zarazem istnieje możliwość, że Trump „będzie mógł obejść ustawodawców’, ocenia think tank Cato Institute wskazując, że artykuł 122 „nie zabrania prezydentowi wyraźnie dopuszczenia do wygaśnięcia ceł po 150 dniach, a następnie ogłoszenia nowego stanu wyjątkowego w celu ich przywrócenia”.
Ponadto Urząd Administracji Handlu (USTR) może nakładać następnie cła jeśli stwierdzi, że praktyki handlowe są „dyskryminujące” lub „nieuczciwe”. Oparciem jest artykuł 232 Ustawy o Rozszerzeniu Handlu z 1962 roku, z której Trump korzystał również w swojej pierwszej kadencji.
Co się nie zmieni
Administracja Białego Domu zapowiedziała że będzie egzekwowała od rządów krajów deklaracje ustępstw złożone w toku dwustronnych negocjacji handlowych. W szczególności dotyczy to rządów wielu krajów azjatyckich, dla których decyzję SN ocenia się jako „poważny cios, bowiem spędziły one miesiące negocjując umowy handlowe z Waszyngtonem. Wielu zobowiązało się zainwestować miliardy dolarów w USA”. Zarazem niektóre towary będą zwolnione z ceł „ze względu na potrzeby gospodarki USA” lub „w celu lepszego ukierunkowania cła”, zaznacza BBC. Towary te obejmują niektóre kluczowe minerały, metale, produkty energetyczne, zasoby naturalne, uprawy żywności, produkty farmaceutyczne, wyroby elektroniczne, samochody osobowe i ciężarowe oraz produkty lotnicze i kosmiczne były zwolnione z podatku.
Innym ważnym zwolnieniem są towary objęte USMCA (umowa handlowa między USA, Meksykiem i Kanadą), które są niższe niż taryfy IEEPA. Wolne od cła pozostaną też m.in. tekstylia i odzież z Kostaryki, Dominikany, Salwadoru, Gwatemali, Hondurasu i Nikaragui, na mocy umowy o wolnym handlu USA z Republiką Dominikany i krajami Ameryki Środkowej.
Laboratorium Budżetowe Uniwersytetu Yale (Yale Budget Lab)szacuje, że zmienione – i już znane – rozwiązania celne obniżą ogólną efektywną stawkę celną w USA jedynie o 2 proc., przy czym różni się w zależności od kraju. Największą redukcję dla Brazylii (o 40 proc.), dla Chin i Wietnamu obniżkę pięciopunktową (średnia stawka dla Chin wyniesie 40 proc., ze względu na istniejące już cła z Sekcji 301), brak zmian dla krajów UE, a wzrost o 5 proc. dla Wielkiej Brytanii.
Relacje USA – UE
Komisja Europejska jeszcze nie wypowiedziała się w sprawie nowych okoliczności handlu z USA. Natomiast Friedrich Merz, kanclerz Niemiec zapowiedział, że uda się do Waszyngtonu, „z uzgodnionym stanowiskiem UE wobec prezydenta USA”. Jak zaznaczył, „polityka celna leży w gestii Unii Europejskiej, a nie poszczególnych państw członkowskich. Udam się do Waszyngtonu z uzgodnionym stanowiskiem europejskim”, cytuje go Deutsche Welle.
Wpływ decyzji na handel światowy
Cła ponownie znalazły się na szczycie listy priorytetów w branży żeglugowej. Duński ekspert ds. transportu kontenerowego Lars Jensen, który prowadzi firmę konsultingową Vespucci Maritime, napisał w poniedziałek w mediach społecznościowych, że „spedytorzy zaangażowani w handel z USA będą mieli pracowity poranek, próbując zorientować się, co oznacza zamknięcie IEEPA i nowe 15 proc. globalne taryfy celne – i czy ich ładunek znajduje się na bardzo długiej liście wyjątków od 15 proc.”
Możliwość komentowania została wyłączona.
