Chińska inicjatywa BRI przeżywała w 2025 roku rozkwit
W 2025 roku „zaangażowanie” chińskich firm w 150 krajach uczestniczących w Inicjatywie Pasa i Szlaku (BRI) osiągnęło najwyższy poziom od momentu jej uruchomienia 12 lat temu – 213 mld dolarów. Ich kontrakty budowlane osiągnęły wartość 128 mld dolarów, aż o 81 proc. więcej w porównaniu z 2024 r., a inwestycje wyniosły łącznie 85 mld (+62 proc.).

To „zaangażowanie” odnosi się zarówno do inwestycji chińskich firm, co oznacza udziały własnościowe w projekcie, jak i do wartości kontraktów budowlanych przyznanych im na usługi inżynieryjne. W kryzysie znajduje się natomiast infrastruktura transportowa, reklamowana od początku BRI jako globalny projekt łączności.
Wskazuje to m.in. na dokonujące się zmiany w celach działalności chińskich firm na całym świecie i odzwierciedla ewolucję inicjatywy BRI w ciągu ostatnich 12 lat – od koncentracji na infrastrukturze, po rosnące zainteresowanie rozwojem baz produkcyjnych za granicą. Natomiast głównym kierunkiem zagranicznej aktywności chińskich firm pozostaje Afryka (61,2 mld USD w ub.r., wzrost o 283 proc. rdr). Dane te pochodzą z analizy dwu think tanków: australijskiego Griffith Asia Institute oraz Green Finance and Development Center, istniejącym przy Uniwersytecie Fudan w Szanghaju.
Tendencje i zmiany
W ubr. nastąpił wyraźny wzrost wielkości projektów. Średnia wartość inwestycji wyniosła 939 mln USD, w porównaniu z 672 mln USD w 2024 r. , a średnia wartość umów budowlanych 964 mln USD (496 mln USD w 2024 r.). „Wskazuje to na koniec „małych i pięknych” projektów BRI, terminu promowanego przez chiński rząd w odpowiedzi na trudności finansowe oraz problemy środowiskowe i społeczne, które pojawiły się w pierwszych pięciu latach inicjatywy”, skomentował autor raportu, Christoph Nedopil Wang.
Energetyka po raz kolejny była sektorem o największym zaangażowaniu w krajach BRI (inwestycje 93,9 mld USD, ok. 44 proc. całości). Jednak, o ile jeszcze kilka lat temu projekty z zakresu energii odnawialnej stanowiły prawie połowę wszystkich projektów energetycznych za granicą, to w 2025 r. zaledwie 21 proc., a projekty wydobycia paliw kopalnych ponad 75 proc.
Szybciej rosły inwestycje w projekty naftowo-gazowych (łącznie 77,2 mld dol.), z czego wartość inwestycji i kontraktów w projektach wydobywczych wyniosła 51,4 mld USD, a projektów wytwarzania – 25,8 mld USD. Wskazuje to, że chińskie firmy angażują się w projekty naftowo-gazowe głównie poprzez kontrakty budowlane, a nie poprzez udziały kapitałowe.
Wyżej w łańcuchu wartości
W ub.r. silnie wzrosły też inwestycje (o 27 proc.) w technologie i produkcję, zarówno w tradycyjną działalność wytwórczą, jak i w segmenty zaawansowane technologicznie, takie jak fotowoltaika i baterie. W pierwszym przypadku Chiny wykazały duże zaangażowanie inwestycyjne, osiągając rekordowy poziom 32,6 mld USD. Dominowały kontrakty budowlane na dwa megaprojekty produkcji aluminium i stali w Kazachstanie (łączna wartość 19,5 mld USD), ale duże transakcje zawarto także w Afryce.
Wartość inwestycji w infrastrukturę transportową sięgała w ub.r. 13,4 mld USD. najmniej od momentu powstania inicjatywy BRI. Nedopil Wang sugeruje, że może to być związane z problemami z zapewnieniem finansowania dla tradycyjnych projektów infrastrukturalnych, w tym ze spadkiem kredytów udzielanych przez chińskie banki finansowania rozwoju.
„Rosnąca rola technologii i produkcji podkreśla rosnącą zdolność Chin do budowy i zarządzania fabrykami, w szczególności z sektorów zaawansowanych technologii na całym świecie” – powiedział Nedopil Wang w wywiadzie dla Dialogue Earth. „Podczas gdy pierwotne zaangażowanie w BRI koncentrowało się na infrastrukturze, nowe BRI obserwuje ekspansję chińskiej bazy produkcyjnej na rynki zagraniczne”. Ma to także związek z cłami USA wobec Chin.





























