20 lat transportu Polski w UE – wnioski na kolejną dekadę. Perspektywa systemowa
16 stycznia 2026 r. odbyło się inauguracyjne spotkanie nowego formatu TOB@SGH – Wspólnie o transporcie, zorganizowane przez Centrum Unijnych Projektów Transportowych we współpracy z Szkoła Główna Handlowa w Warszawie. Wydarzenie zainaugurowało cykl debat poświęconych długoterminowym wyzwaniom systemu transportowego w Polsce.
W dyskusji uczestniczyli przedstawiciele administracji publicznej, środowiska akademickiego oraz rynku, w tym zespół NECTO, dostarczający systemy operacyjne dla spedycji, transportu intermodalnego i terminali. Obecność praktyków rynku pozwoliła odnieść wnioski płynące z analiz i badań do realiów operacyjnych funkcjonowania transportu i logistyki.
Punktem wyjścia do debaty była monografia „System transportowy Polski: 20 lat w Unii Europejskiej” pod redakcją prof. Jany Pieriegud, podsumowująca dwie dekady intensywnych inwestycji infrastrukturalnych współfinansowanych ze środków unijnych.
Koniec etapu nadrabiania – początek etapu zarządzania
Wnioski płynące z debaty były jednoznaczne: Polska w dużej mierze nadrobiła zapóźnienia infrastrukturalne wobec krajów Europy Zachodniej. Rozwój sieci dróg szybkiego ruchu, modernizacja głównych korytarzy kolejowych oraz odnowa taboru znacząco poprawiły warunki funkcjonowania transportu.
Jednocześnie coraz wyraźniej wybrzmiewała teza, że kolejna dekada rozwoju nie będzie definiowana przez skalę nowych inwestycji, lecz przez efektywność wykorzystania istniejącej infrastruktury i zdolność zarządzania systemem transportowym jako całością.
Kluczowe wyzwania systemowe
W trakcie spotkania wskazano kilka obszarów, które będą decydować o konkurencyjności polskiego transportu w nadchodzących latach:
Integracja gałęzi transportu i procesów intermodalnych
Rozwój infrastruktury nie przynosi pełnych efektów bez spójności procesowej i operacyjnej pomiędzy koleją, drogą, terminalami i zapleczem logistycznym. Intermodalność wymaga nie tylko połączeń fizycznych, lecz także zintegrowanego zarządzania procesami.
Dane i cyfryzacja jako fundament decyzji
Eksperci podkreślali rosnącą rolę danych jako podstawy zarządzania operacyjnego i decyzyjnego. Przejście od raportowania „po fakcie” do zarządzania w czasie rzeczywistym staje się jednym z kluczowych warunków poprawy efektywności systemu transportowego.
Wyzwania kompetencyjne i demograficzne
Branża transportowa mierzy się z narastającą luką kadrową, zarówno na poziomie operacyjnym, jak i menedżerskim. Bez wsparcia procesów technologią i automatyzacją czynnik ten może stać się jedną z głównych barier dalszego rozwoju.
Transformacja energetyczna i ESG
Dekarbonizacja oraz wymogi ESG przestają być elementem długoterminowych strategii, a coraz częściej stają się bieżącym standardem funkcjonowania rynku, wpływającym na dostęp do finansowania, regulacje oraz relacje z klientami.
Systemy operacyjne jako kręgosłup transportu
Wnioski z TOB@SGH wskazują, że efektywność systemu transportowego w coraz większym stopniu zależy od jakości zarządzania procesami i informacją. Oznacza to rosnącą rolę systemów operacyjnych wspierających spedycję, transport i terminale – nie jako narzędzi pomocniczych, lecz jako kluczowego elementu infrastruktury „miękkiej”.
Integracja procesów, jednoznaczne dane operacyjne, możliwość analizy i raportowania oraz odporność systemów na zmiany regulacyjne i rynkowe stają się warunkiem utrzymania konkurencyjności operatorów logistycznych i intermodalnych.
TOB@SGH jako platforma dialogu
W debacie udział wzięli również przedstawiciele administracji rządowej, w tym Ministerstwo Infrastruktury oraz Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej. Formuła TOB@SGH umożliwia zestawienie kierunków polityk publicznych z perspektywą naukową oraz doświadczeniem praktyków rynku. Tak rozumiana współpraca administracji, świata nauki i firm wdrażających rozwiązania systemowe jest kluczowa dla budowania długofalowych, spójnych i odpornych rozwiązań w transporcie.
Debata potwierdziła, że kolejny etap rozwoju transportu w Polsce nie rozstrzygnie się na poziomie infrastruktury, lecz w obszarze zarządzania, integracji i wykorzystania danych. To właśnie tam zapadać będą najważniejsze decyzje nadchodzącej dekady.
Możliwość komentowania została wyłączona.
