Dwa ważkie wydarzenia polityczne w Brukseli
W nocy z czwartku na piątek przywódcy UE porozumieli się w sprawie pomocy finansowej dla Ukrainy. Otrzyma ona na kolejne dwa lata 90 mld euro nieoprocentowanej pożyczki. Jest to alternatywne rozwiązanie wsparcia dla walczącej Ukrainy, bowiem pierwotnie miano w tym celu wykorzystać zamrożone w UE rosyjskie aktywa.
Z kolei Parlament Europejski przegłosował w Strasburgu zaostrzenie klauzul ochronnych dla europejskiego sektora rolnego. Jest to spełnienie zastrzeżeń wobec umowy Mercosur z krajami Południowej Ameryki, jakie zgłaszało szczególnie środowisko rolników w UE – w postaci blokad w kilku krajach, także w Polsce. Nowe klauzule mają lepiej chronić wspólny rynek przed potencjalną konkurencją tańszych towarów. Jednak wejście w życie samej umowy – podpisanej rok temu – zostanie opóźnione.
Pomoc dla Ukrainy
Według szacunków KE, by wypełnić lukę w budżecie państwa Ukraina musi w ciągu dwu najbliższych dwóch lat pozyskać 135 mld euro. Pomoc unijna w dużej części wypełni tę dziurę budżetową, w tym ma pokryć potrzeby wojskowe. O alternatywnej formie wsparcia unijnego dla Ukrainy zadecydował sprzeciw premiera Belgii, w której są zdeponowane aktywa rosyjskie. Wyrażał on obawy, że kraj ten może ponieść różnego rodzaju konsekwencje udzielenia takiej zgody.
Jak podaje brytyjski „The Guardian”, powołując się na źródła w europejskich służbach bezpieczeństwa, doszło do celowych ataków na czołowych belgijskich polityków i kluczowe postacie w Euroclear, czyli wiodącej międzynarodowej centrali depozytów papierów wartościowych, w której przechowywana jest większość zamrożonych aktywów Rosji. W sprawie przyjętej pomocy dla Ukrainy szefowie rządów też nie byli jednomyślni. Na zaciągnięcie wspólnego długu, gwarantowanego unijnym budżetem, zdecydowały się 24 państwa członkowskie, a nie zgodziły się na to: Węgry, Czechy u Słowacja.
Decyzja UE przewiduje, że Kijów będzie musiał spłacić pożyczkę dopiero wówczas, gdy otrzyma reparacje wojenne od Moskwy, informuje DPA. Rosja odzyska dostęp do aktywów zamrożonych w instytucji finansowej Euroclear dopiero po zniesieniu sankcji nałożonych na ten kraj przez Unię. UE zastrzega sobie również prawo do wykorzystania zamrożonych rosyjskich aktywów do spłaty kredytu. Prezydent Wołodymyr Zełenski uznał unijną decyzję za „ogromne wsparcie” dla zdolności jego kraju do obrony. „Ważne jest, aby rosyjskie aktywa pozostały zamrożone, a Ukraina otrzymała gwarancję bezpieczeństwa finansowego na najbliższe lata” – napisał na platformie
Umowa z Mercosurem przesunięta
W grudniu 2024 r. Komisja Europejska podpisała polityczne porozumienie o partnerstwie i wolnym handlu z krajami – członkami umowy Mercosur (Argentyna, Brazylia, Paragwaj i Urugwaj, Boliwia – negocjuje członkostwo). Obejmuje ułatwienia handlowe dla wielu gałęzi przemysłu i usług, a w ocenie KE – opłaca się Europie, bo otwiera jej dostęp do chłonnych rynków.
UE jest drugim co do wielkości partnerem handlowym Mercosuru, z eksportem o wartości 57 mld euro (w 2024 r.). UE odpowiada za jedną czwartą całkowitego handlu usługami Mercosuru, a eksport UE do tego regionu wyniósł w 2023 r. 29 mld euro. Umowa UE-Mercosur ta nie jest jeszcze ratyfikowana, bowiem napotkała opór, zwłaszcza ze strony rolników i niektórych krajów UE, w tym Polski, Francji i Włoch. Protesty rolników towarzyszyły debacie Parlamentu Europejskiego obradującego od wtorku w Strasburgu. Ostatecznie przegłosował on zaostrzenie klauzul ochronnych dla europejskiego sektora rolnego.
Jednak późnym wieczorem w czwartek, jak informuje DPA, włoska premier Giorgia Meloni zadzwoniła do prezydenta Brazylii Luli da Silvy prosząc o miesiąc zwłoki, „potrzebny na zbudowanie poparcia w swoim własnym kraju dla dealu z Ameryką Południową”. A nieco później Ursula von der Leyen poinformowała unijnych przywódców, że podpisanie umowy zostało przełożone na styczeń.
Klauzule ochronne
Europosłowie przyjęli klauzulę ochronną do umowy UE – Mercosur. Rozporządzenia to określa, w jaki sposób UE mogłaby tymczasowo zawiesić preferencje taryfowe w przywozie niektórych produktów rolnych uznanych za wrażliwe (takich jak drób lub wołowina) z Argentyny, Brazylii, Paragwaju i Urugwaju, jeżeli przywóz ten zostałby uznany za szkodliwy dla producentów UE.
Zdaniem Parlamentu, Komisja powinna wszcząć dochodzenie w sprawie konieczności wprowadzenia środków ochronnych, gdy import wrażliwych produktów rolnych wzrośnie średnio o 5 proc. w ciągu trzech lat (w porównaniu z 10 proc. rocznie we wniosku Komisji). Parlament chce również przyspieszenia dochodzeń (z sześciu do trzech miesięcy w przypadku produktów ogólnych i z czterech do dwóch miesięcy w przypadku produktów wrażliwych), aby można było szybciej wprowadzić środki ochronne.
Parlament przyjął poprawkę, która zawiera mechanizm wzajemności, zgodnie z którym Komisja wszczyna dochodzenie i przyjmuje środki ochronne, jeżeli istnieją wiarygodne dowody, że przywóz korzystający z preferencji taryfowych nie spełnia równoważnych wymogów w zakresie ochrony środowiska, dobrostanu zwierząt, zdrowia, bezpieczeństwa żywności lub ochrony pracy, które mają zastosowanie do producentów w UE.
Możliwość komentowania została wyłączona.
