Ważny szczyt Rady Europejskiej
Trzy główne tematy omawiane były 22-23 bm. podczas szczytu Rady Europejskiej: wsparcie dla Ukrainy poprzez użycie zamrożonych aktywów Rosji i 19. pakiet sankcji wobec niej, zwiększenie gotowości obronnej Europy oraz wzmocnienie konkurencyjności, transformacji ekologicznej i cyfrowej UE. Równolegle odbył się szczyt strefy euro poświęcony: cyfrowemu euro, globalnej roli wspólnej waluty oraz dalszym pracom nad Unią Oszczędności i Inwestycji.
Ponadto był odbył się pierwszy w historii szczyt UE – Egipt, podczas którego omawiano dwustronną współpracę polityczną i gospodarczą „w oparciu o umowę o Stowarzyszeniu, nasze Priorytety Partnerstwa oraz Strategiczne i Wszechstronne Partnerstwo (SCP)”, jak podano w komunikacie. Dwudniowe spotkanie premierów rządów poprzedziło przemówienie przewodniczącej Komisji Europejskiej von der Leyen na posiedzeniu plenarnym Parlamentu Europejskiego (21 bm.), podczas której omówiła nową unijną Mapę Gotowości Obronnej.
Sankcje wobec Rosji
Rada oficjalnie przyjęła 23 bm. rano (ponieważ nie wpłynął żaden sprzeciw do rezolucji omawianej dzień wcześniej) 19-ty pakiet sankcji przeciw Rosji. Obejmuje on zakaz transakcji z Rosnieftem i Gazpromem Nieftu, zakaz sprowadzania od 2027 r. rosyjskiego gazu płynnego LNG do Unii, a ponadto – sankcje na kolejne statki z tzw. rosyjskiej floty cieni, wykorzystywanej do obchodzenia sankcji na eksport ropy. Obecnie gaz rosyjski kupuje osiem krajów unijnych. Rurociągami sprowadzają go Słowacja i Węgry, a drogą morską (LNG): Belgia, Francja, Grecja, Holandia i Portugalia. Szacuje się, że wpływy rosyjskie z tej sprzedaży wynoszą ok. 15 mld euro rocznie.
Podobne sankcje ogłosił 22 bm. amerykański Departament Skarbu, nakładając zakaz handlu rosyjskiimi koncernami naftowymi Rosnieft i Łukoil, z 34 spółkami zależnymi oraz zamrożnie ich aktywów na terenie USA. Zgodnie z decyzją, wszelkie amerykańskie osoby i podmioty są zobowiązane – pod karą cywilną lub karną – do zgłaszania posiadanych aktywów oraz zaprzestania transakcji objętych sankcjami. W czwartek ponadto Parlament Europejski poparł w głosowaniu stanowisko KE o podniesieniu ceł na nawozy importowane do UE z Rosji i Białorusi.
Pomoc Ukrainie
Jednym z tematów rozmów przywódców państw był sposób wykorzystania środków rosyjskiego banku centralnego na rzecz Ukrainy, zamrożonych po napaści Rosji w 2022 r., o wartości 140-180 mld euro. Miałyby one posłużyć do udzielenia pożyczki reparacyjnej Ukrainie, a ta zwróciłaby pożyczone pieniądze po zakończeniu wojny i wypłaceniu przez Rosję reparacji.
Spodziewany był przełom w tej sprawie, także z powodu obecności w tej części obrad prezydenta Żełeńskiego, lecz wyzwaniem było przekonanie Belgii. Premier Belgii Bart De Wever podkreślił, że jego państwo oczekuje „uwspólnotowienia odpowiedzialności związanej z takim zamrożeniem”. Choć zgodzono się, że istnieje konieczność podziału ryzyka związanego z rosyjskimi aktywami, to uzgodniono, że „należy wypracować odpowiednie rozwiązanie w tej sprawie”, czyli odłożono tę sprawę do rozstrzygnięcia na kolejnym posiedzeniu Rady. Rada uzgodniła natomiast zaspokojenie potrzeb finansowych Ukrainy w latach 2026 i 2027, wobec okrojonej pomocy USA. „Nadal pracujemy z Komisją Europejską nad technicznymi aspektami rozwiązań, ale najważniejsza jest decyzja polityczna” – podkreślił szef Rady Europejskiej Antonio Costa.
Wzmocnienie konkurencyjności
Tematem szczytu była też polityka klimatyczna UE, jako element konkurencyjności gospodarki unijnej. Jednym z tematów były w systemie handlu pozwoleniami na emisję ETS2, który od 2027 r. ma objąć transport i budownictwo, za czym opowiada się m.in. Polska. Furtką do opóźnienia wejścia w życie nowego mechanizmu ma być zapis we wnioskach ze szczytu, wzywający KE do „przedstawienia przeglądu ram wdrażania ETS2, obejmującego wszystkie istotne aspekty”. Według unijnego dyplomaty, jak informuje PAP, odroczenie obowiązywania ETS2 popiera na razie dziewięć krajów członkowskich.
Mapa Gotowości Obronnej
Nawiązując do posiedzenia Rady Europejskiej, skupiła się na kwestii konkurencyjności i dekarbonizacji. „Globalnie czysta transformacja jest w pełnym toku. W 2024 r. na świecie zwiększono moce wytwórcze energii odnawialnej o ponad 580 gigawatów – to nowy rekord, po raz trzeci z rzędu. Na całym świecie rynki czystych technologii przeżywają rozkwit. Oczekuje się, że np. globalny rynek akumulatorów podwoi swoją wielkość w ciągu najbliższych pięciu lat. Globalny rynek turbin wiatrowych rośnie o ponad 10 proc. rocznie” –mówiła przewodnicząca.
Według niej, to nie tylko dobra wiadomość dla klimatu, ale dal europejskiego bezpieczeństwa energetycznego i wielka szansa dla gospodarki. Wyzwaniem jest jednak to, by UE nie tylko korzystała z globalnego boomu na czyste technologie, lecz nie pozwoliła się wyprzedzić innym. Szczególnie, że z dnia na dzień można wprowadzić ograniczenia eksportowe – technologii, surowców do ich wdrażania,
Właśnie ochrona przed tym, by ktoś z zewnątrz mógł podważać bezpieczeństwo gospodarcze UE, Europa musi kontrolować strategiczne, czyste technologie i produkcję. „Czyste technologie to nie tylko narzędzie do redukcji emisji gazów cieplarnianych – to klucz do konkurencyjności i niezależności Unii” – stwierdziła von der Leyen
Sposoby realizacji MGO
Przewodnicząca KE omówiła trzy sposoby, jak realizować politykę MGO. Po pierwsze, UE wprowadzi kryteria „made in Europe” dla zamówień publicznych w niektórych strategicznych sektorach. Dziś zamówienia publiczne w Europie stanowią 14 proc. europejskiego PKB. To ogromna siła finansowa – kontrolowana przez europejskie rządy, która należy lepiej wykorzystać.
Po drugie, Unia powinna zadbać o to, aby nowe inwestycje zagraniczne w jej przemyśle rzeczywiście „leżały w interesie Europy”. Powinny m.in. stworzyć dobre miejsca pracy dla europejskich pracowników i przynieść wartość dodaną Europejczykom, a nie tylko innym. Po trzecie, UE zwiększy wsparcie dla niektórych strategicznych sektorów. Np. dzięki Battery Booster, który wspomoże ich produkcję w Europie, a dzięki nowym inicjatywom dla sektora motoryzacyjnego – wyśle „jasny sygnał polityczny tym branżom”, że „jesteście kluczowi dla przyszłości Europy”.
Wśród innych narzędzi poprawiających konkurencyjność gospodarek unijnych przewodnicząca zwróciła uwagę na potrzebę korekty kosztów energii, zarówno przez dalszy wzrost OZE w jej produkcji, ulepszenie infrastruktury energetycznej (przesyłowej), wprowadzenie Pakietu Sieciowego i inicjatywy Autostrad Energetycznych, jak i obniżenie podatków od energii. Podczas gdy koszty energii spadają, podatki od energii rosną. Są one 15 razy wyższe niż podatki od gazu. W cenie prądu kupowanego przez przemysł w UE średnio 34 proc. stanowią podatki krajowe, a kupowanego przez gospodarstwo domowe – 42 proc.
Możliwość komentowania została wyłączona.
