Intermodal i zielona logistyka zrewitalizowały gliwicki port

Autor: Łukasz Kuś 2025/10/08

Tagi: Gliwice, Magdalena Kucharska, PCC Intermodal, Port Gliwice, Robert Goc, Śląskie Centrum Logistyki,

Na Górnym Śląsku działa jedno z najciekawszych centrów logistycznych w Polsce. Ten wyjątkowy obiekt zlokalizowany jest w Gliwicach, na terenie portu śródlądowego. Inwestycja jest przykładem udanej transformacji gospodarczej. W sercu gliwickiego Centrum znajduje się terminal intermodalny – motor napędowy nowoczesnej kolei. To właśnie tam Śląskie Centrum Logistyki oraz PCC Intermodal, dzięki synergii działalności rozwijają zrównoważone usługi logistyczne w jednym z największych regionów przemysłowych Centralnej Europy.

Kanał Gliwicki oraz położony na jego wschodnim krańcu port śródlądowy zbudowane zostały w latach 1935-1939 z myślą o obsłudze wywozu węgla ze śląskich kopalń Odrzańską Drogą Morską w kierunku Wrocławia, Berlina i portu w Szczecinie. W latach 80-tych ubiegłego wieku transport śródlądowy w Polsce zaczął podupadać, a przeładunki węgla w gliwickim porcie zmniejszały się z roku na rok. Procesy te przyspieszyły po przemianie ustrojowej, z którą związało się zmniejszenie produkcji węgla na Śląsku i jednocześnie rozwój nowych branż przemysłu i sektora usług.

Dziś gliwicki port nie obsługuje już transportu węgla barkami, ale funkcja logistyczna jest tu obecna w nowoczesnej, intermodalnej formule. W 1989 r. na bazie portu utworzona została spółka Śląski Wolny Obszar Celny, która od 2002 roku funkcjonuje pod nazwą Śląskie Centrum Logistyki S.A. Przy portowych basenach zbudowane zostały nowoczesne magazyny oraz infrastruktura przeładunkowa obsługująca transport samochodowy i kolejowy.

Terminal intermodalny

Nowym etapem w transformacji obszaru gliwickiego portu było uruchomienie na jego terenie w 2007 r. terminalu kontenerowego. Od 14 lat jego operatorem jest PCC Intermodal SA – lider transportu intermodalnego w Polsce. Dzięki gęstej sieci połączeń kolejowych, jaką organizuje PCC, producenci z regionu Górnego Śląska, zyskali dostęp do wielu międzynarodowych rynków, w Europie zachodniej: Niemcy, Belgia, Holandia, Francja, Hiszpania, na wschodzie – Ukraina, ale także zamorsko, bo operator zapewnia z Gliwic codzienne, regularne połączenia intermodalne z/do portów Gdańska i Gdyni. Co znamienne, ŚCL nie jest rozwiązaniem tylko dla gigantów. Na pociągach intermodalnych PCC podróżują zarówno pojedyncze kontenery małych firm produkcyjnych, jak i duże ciągi ładunkowe wielkich polskich producentów chemii, artykułów spożywczych, materiałów budowlanych i wielu innych.

Utworzenie terminalu w Gliwicach było odpowiedzią na rosnące wolumeny przewozów kontenerowych docierających na Śląsk i pozwoliło na przeniesienie znacznej części tych transportów z dróg na kolej. Impulsem dla rozwoju transportu intermodalnego były także inwestycje przemysłowe na obszarze Podstrefy Ekonomicznej KSSE, która zlokalizowana jest w sąsiedztwie portu.

Śląskie Centrum Logistyki S.A. wraz z terminalem PCC Intermodal SA to przykład udanej rewitalizacji przestrzeni w regionie, który zmienił swoją strukturę gospodarczą. Dziś obszar gliwickiego portu jest tętniącym życiem ośrodkiem logistycznym. Terminal PCC Gliwice działa obecnie w systemie bimodalnym obsługując transport kolejowy i samochodowy. Infrastruktura portowa stanowi jednak potencjał, który w przyszłości mógłby być wykorzystywany dla przewozów kontenerowych drogą wodną.

– Najstarszą częścią naszego przedsiębiorstwa jest port, który opierał swoją działalność na przeładunkach węgla. Prawdopodobnie już nigdy nie będzie zapotrzebowania na obsługę tego rodzaju paliwa. Przyszłością są kontenery. Przyglądamy się planom budowy głębokowodnego terminala kontenerowego w Świnoujściu. Mógłbym sobie wyobrazić, że w przyszłości będą płynąć do nas barki z kontenerami. Gdyby na Odrzańskiej Drodze Wodnej zostały stworzone odpowiednie warunki dla żeglugi to nasz port i terminal kontenerowy mogłyby ponownie obsługiwać transport śródlądowy — mówi Robert Goc, dyrektor ds. rozwoju Śląskie Centrum Logistyki.

– Gliwice ze względu na lokalizację są dobrym miejscem dla obsługi transportu intermodalnego dla klientów w południowej Polsce, a także w Czechach i na Słowacji. W kontenerach trafia tu wiele towarów importowanych, głównie z Azji. Kontenery umożliwiają przewożenie każdego niemal rodzaju towaru, od elektroniki, przez ubrania, zabawki, opakowania, części samochodowe, a także ważne, z punktu widzenia eksportu produkty spożywcze. Z transportu intermodalnego korzystają liczne firmy z regionu i pobliskiej Strefy Ekonomicznej — mówi Magdalena Kucharska, dyrektor terminalu PCC Gliwice.

Efekt synergii

Wyjątkową cechą gliwickiego terminala, jest jego lokalizacja w bezpośrednim sąsiedztwie wolnego obszaru celnego. Ponadto terminal w całości jest miejscem uznanym przez Urząd Celny jako Magazyn Czasowego Składowania. Dzięki synergii działalności PCC Intermodal i Śląskiego Centrum Logistyki klienci korzystający z transportu intermodalnego mogą na miejscu korzystać z różnych dodatkowych usług logistycznych, które są wygodnym rozwiązaniem np. dla importerów.

— Występuje synergia miedzy działalnością terminala kontenerowego i centrum logistycznego. Nasza obecność jest dodatkowym atutem dla klientów PCC Intermodal. Kontenery mogą być u nas rozładowane, przepakowane. Ładunki mogą u nas być przetrzymywane na wolnym obszarze celnym. Świadczymy też dodatkowe usługi jak: paletyzacja i konfekcjonowanie towarów, znakowanie i etykietowanie, kompletacje i pakowanie, wydawanie zg. z zasadami FIFO lub FEFO itp. – wyjaśnia Robert Goc.

Z usług PCC Intermodal i ŚCL korzystają również mniejsze firmy, które sprowadzają towary w kontenerach, ale nie wykorzystują całej ich pojemności. Kontenery mogą być dzielone między różne firmy, a ładunek wypakowywany w magazynach i wysyłany do klientów w różnych kierunkach lub przechowywany. Z usług magazynowych i transportu intermodalnego korzystają również lokalne firmy produkcyjne z branż automotive, metalowej, czy maszynowej. Część ładunków wysyłanych jest na eksport do USA, Indii, czy krajów afrykańskich.

Zielona logistyka

Nowym rozdziałem w rozwoju logistyki na obszarze gliwickiego portu rzecznego jest zielona transformacja. Śląskie Centrum Logistyki S.A. buduje farmę fotowoltaiczną z magazynem energii. Zielony prąd będzie wykorzystywany do zasilania magazynów oraz terminalu PCC Intermodal. W przyszłości planowana jest także budowa stacji ładowania ciężarówek elektrycznych. Jeśli ta instalacja powstanie i wprowadzone zostaną e-cieżarówki możliwe będzie w Gliwicach świadczenie całkowicie zeroemisyjnych przewozów intermodalnych i usług logistycznych. Podstawą zrównoważonego transportu w Gliwicach jest i będzie transport szynowy, uzupełniany na ostatniej mili krótkodystansowym transportem drogowym.

— Dla nas transport kolejowy ma kluczowe znaczenie przede wszystkim ze względu na ekologię. Dziś dużo mówi się o wspieraniu elektromobilności, a tak naprawdę napęd elektryczny na torach funkcjonuje już od wielu dekad. Kolej odgrywa ważną rolę w transporcie ładunków takich jak produkty stalowe, czy kontenery, które trafiają do nas z dużych odległości, a następnie wysyłane są do klientów zlokalizowanych w odległości do 100 km od Gliwic. Współcześnie wprowadzane na rynek ciężarówki elektryczne dysponują zasięgiem pozwalającym realizację przewozów miedzy terminalem, a klientem końcowym. Nie ma natomiast większego sensu wysyłanie samochodu elektrycznego z towarem ze Śląska np. do Zagłębia Ruhry, gdyż pociąg dojedzie tam szybciej, nie musi być ładowany po drodze i tu właśnie świetnie wpisuje się ze swoim rozwiązaniem intermodal i regularne codzienne pociągi z Gliwic do Duisburga — zauważa Robert Goc.

Dużym ułatwieniem dla organizacji transportu intermodalnego w Gliwicach będzie realizowana obecnie przez PKP PLK przebudowa stacji Gliwice — Łabędy, w ramach której powstanie łącznik ze stacją Gliwice Port. Umożliwi to bezpośredni wjazd pociągów z kierunku zachodniego. Budowa nowego łącznika skróci czas przejazdu pociągów kontenerowych do gliwickiego terminala nawet o 3h godziny.

Dziś dostawy koleją w relacji z Gliwicami przebiegają w rytmie codziennym i osiągają transit-time: