Rosja zaostrzyła dostęp do swoich portów morskich
Prezydent Putin dekretem nakazał 21 bm. Federalnej Służbie Bezpieczeństwa (FSB) Rosji weryfikację – w porozumieniu z kapitanem portu – wszystkich zagranicznych statków wpływających do rosyjskich portów. Dekret wszedł w życie ze skutkiem natychmiastowym, co oznacza znaczące rozszerzenie kontroli morskich przez Rosję. Do tej pory zezwolenie FSB było wymagane tylko dla statków zawijających do portów położonych w pobliżu rosyjskich baz morskich.
Kreml nie podał formalnego uzasadnienia tej decyzji. Dekret powołuje się na przepis konstytucyjny regulujący działalność przedsiębiorstw w warunkach wojennych (z 30 stycznia 2002 r.) – co byłoby nawiązaniem do trwającego stanu wojennego w regionach Rosji graniczących z Ukrainą. Ponieważ dekret ma zastosowanie wobec wszystkich portów federacji, powód jego wydania jest zapewne inny. Ma to związek z serią niewyjaśnionych eksplozji statków, obsługujących rosyjski eksport towarów – głównie tankowców, w tym z tzw. floty cieni. Niektóre z nich miały miejsce tysiące kilometrów od rosyjskich wybrzeży.
Chociaż oficjalne oświadczenia Moskwy często bagatelizowały te wydarzenia, lokalne władze i obserwatorzy międzynarodowi coraz częściej postrzegają je jako skoordynowaną kampanię przeciwko rosyjskiemu eksportowi paliw kopalnych. Eksperci ds. bezpieczeństwa morskiego i zachodnie służby wywiadowcze spekulują, że za tymi wybuchami stoi Ukraina, realizująca tajną kampanię sabotażową mającą na celu zakłócenie eksportu rosyjskich towarów, w tym ropy naftowej. Raport firmy ochroniarskiej Ambrey stwierdza, że eksplozje powodują miny działające z opóźnionym zapłonem, podłożone przez nurków z użyciem małych okrętów podwodnych.
Eksplozje na statkach
24 grudnia 2024 roku u wybrzeży Hiszpanii zatonął 9500-tonowy rosyjski frachtowiec Ursa Major. Jak podano, powodem była „podwodna eksplozja”. To był pierwszy z serii niewyjaśnionych „incydentów”. Ostatnim, z początku lipca br., jest wybuch na pokładzie tankowca amoniakowego Eco Wizard należącego do StealthGas, co nastąpiło w terminalu energetycznym rosyjskiego portu Ust-Ługa. Wybuch – oficjalnie opisany jako „drobny wyciek” – spowodował ewakuację załogi statku i tymczasowe zamknięcie portu.
Kontrola uszkodzeń ujawniła duże otwory w kadłubie, przy czym blachy poszycia były wygięte do wewnątrz – co podsyciło spekulacje o ataku sił zewnętrznych. Wybuch na Eco Wizard nastąpił po podobnych incydentach. Np. 9 lutego zatonął w Ust-Łudze w wyniku eksplozji 164000-tonowy supertankowiec Koala, należący do armatora tureckiego, a w tym samym miesiącu uszkodzone zostały trzy inne tankowce” Seajewel, Seacharm i Grace Ferrum. W czerwcu Suezmaks Vilamoura, zarządzany przez grecką firmę TMS Tankers, został trafiony po zawinięciu do rosyjskiego portu.
Do innych takich incydentów doszło poza Bałtykiem – na Morzu Śródziemnym. Wpierw uszkodzone zostały na skutek eksplozji dwa aframaksy zarządzane przez greckiego armatora Thenamaris – Seajewel i Seacharm, nieco później u wybrzeży Libii – Grace Ferrum.
Skutki pośrednie
Rząd Federacji Rosyjskiej zadeklarował, że „zapewni wykonanie dekretu” z 21 bm. Poczyniono już pierwsze działania. Już w zeszłym tygodniu rosyjski państwowy operator portowy FSUE Rosmorport ogłosił przetarg na inspekcję podwodnych części statków w kluczowych portach Morza Bałtyckiego. W ocenie ekspertów brytyjskiej firmy Ambrey, seria eksplozji doprowadzi do przeglądu stawek ubezpieczeń za ryzyko wojenne dla statków zawijających do rosyjskich portów Morza Bałtyckiego. Ambrey doradza firmom żeglugowym przeprowadzanie kontroli aktywów dla wszystkich umów czarterowych i zakupów, a także przeprowadzanie „dynamicznych ocen ryzyka podróży”.
Możliwość komentowania została wyłączona.
