Światowy handel wzrósł w pierwszej połowie 2025 roku
W pierwszej połowie 2025 roku globalny handel towarami i usługami wzrósł o 300 miliardów dolarów, głównie dzięki importowi przez USA i eksportowi z UE. Jednak utrzymująca się niepewność polityczna, napięcia geopolityczne i oznaki spowolnienia globalnego wzrostu gospodarczego stanowią ryzyko dla handlu w drugiej połowie roku.
Takie są główne konkluzje z najnowszego raportu „Global Trade Update” opublikowanego przez Konferencję Narodów Zjednoczonych ds. Handlu i Rozwoju (UNCTAD), organ ONZ.
Raport ostrzega, że w drugiej połowie br. handel światowy będzie musiał stawić czoła narastającym trudnościom. Powodem są „utrzymująca się niepewność polityczna, napięcia geopolityczne i oznaki spowolnienia globalnego wzrostu gospodarczego”.
Podstawowe dane
W pierwszym kwartale globalny handel wzrósł o ok. 1,5 proc rdr., a w drugim kwartale „oczekuje się” (dane nie są ostateczne), że przyspieszył do 2 proc. Jak zaznaczają autorzy, wzrost kwartalny to „kwartalna stopa wzrostu wartości skorygowanych sezonowo. Wzrost roczny oblicza się na podstawie średniej kroczącej ważonej obrotem handlowym z ostatnich czterech kwartałów. Dane za I kwartał 2025 r. są szacunkowe, a dane za II kwartał są prognozowane na dzień 17 czerwca br.”
Głównym motorem napędowym wzrostu w br. był handel usługami, rosnąc w I kwartale br. o 9,4 proc. kwartał/kwartał, a w II kwartale o 9,6 proc. (natomiast w ciągu ostatnich czterech kwartałów średnio o 9 proc.). To on przyczynił się do ogólnego wzrostu wartości handlu w tym roku.
Dla porównania, handel towarami (wartościowo) w pierwszym i drugim kwartale br. wzrósł o 3,6 proc. kwartał/kwartał, ponieważ rok wcześniej wystąpił regres (w I kwartale 2024 r. zmalał o 3,5 proc., w II kwartale o 1,1 proc.). W istocie wolumen handlu wzrósł w pierwszym półroczu br. zaledwie o 1 proc. „Ceny towarów w wymianie handlowej nieznacznie wzrosły w pierwszym kwartale i prawdopodobnie nadal rosły w drugim”, stwierdza UNCTAD.
Rośnie rola gospodarek rozwiniętych w handlu
W pierwszym kwartale br. gospodarki rozwinięte wyprzedziły kraje rozwijające się pod względem tempa wzrostu handlu, odwracając niedawne trendy sprzyjające globalnemu południu. Zmiana ta była napędzana wzrostem rdr o 14 proc. importu przez Stany Zjednoczone i wzrostem o 6 proc. eksportu krajów Unii Europejskiej.
Z kolei kraje rozwijające się odnotowały 2 proc. spadek importu.
Handel między krajami południa uległ ogólnej stagnacji, choć Afryka nie uległa temu trendowi, odnotowując wzrost eksportu o 5 proc. i handlu wewnątrz regionalnego o 16 proc.
Pogłębia się globalna nierównowaga handlowa
W ciągu ostatnich czterech kwartałów pogłębiła się nierównowaga handlowa, stwierdza UNCTAD, przy czym Stany Zjednoczone odnotowały większy deficyt, a Chiny i Unia Europejska rosnące nadwyżki. Pogłębiły się również różnice w stosunkach dwustronnych między USA a kluczowymi partnerami, w tym: Chinami (-360 mld USD deficytu rocznego), UE (-276 mld USD) i Wietnamem (-116 mld USD).
Niepewne perspektywy
Raport ostrzega, że w drugiej połowie 2025 r. handel światowy będzie musiał stawić czoła narastającym trudnościom. Powodem są „utrzymująca się niepewność polityczna, napięcia geopolityczne i oznaki spowolnienia globalnego wzrostu gospodarczego”.
Nowe taryfy celne wprowadzone przez USA – w tym 10 proc. stawka bazowa i dodatkowe cła na stal i aluminium – zwiększyły ryzyko fragmentacji handlu.
Chociaż środki odwetowe były jak dotąd ograniczone, kolejna fala jednostronnych działań mogłaby wywołać eskalację, rozlewając się na kraje trzecie i destabilizując łańcuchy dostaw. Oczekuje się również nasilenia subsydiów krajowych i polityki przemysłowej nastawionej na introspekcję, szczególnie w sektorach strategicznych i zaawansowanych technologii.
Środki te grożą zakłóceniem głęboko zintegrowanych sieci produkcyjnych, a niepewność w jednym segmencie rozprzestrzeni się na inne.
Mimo to utrzymują się oznaki odporności. Wskaźniki przewozów towarowych odbiły się od najniższych poziomów z początku 2025 r., integracja regionalna umacnia się, a handel usługami może kontynuować dynamiczny wzrost.
UNCTAD twierdzi, że utrzymanie odporności w drugiej połowie 2025 r. będzie zależeć od „jasności polityki, rozwoju geoekonomicznego i adaptacji łańcucha dostaw”.
Możliwość komentowania została wyłączona.
