Koleje cargo w Szwajcarii łapią zadyszkę
Szwajcaria jest powszechnie uważana za kraj europejski, w którym transport kolejowy jest najbardziej rozwinięty. Jednak w 2024 r. odnotował on najgorsze wyniki od 2009 r., pod względem pracy przewozowej. Niestety także w I kwartale br. wystąpił regres.

Po spadku znaczenia w latach 80. i 90. XX wieku, w ostatnich latach kolej była w stanie ustabilizować swój udział w rynku przewozów towarowych, od 20 do 25 proc. Było to efektem m.in. promocji transportu towarów koleją poprzez reformę kolei, modernizację infrastruktury, a także dotacji dla przewoźników i pomocy inwestycyjnej, stwierdza Federalne Biuro Statystyczne (FSO). W stabilizacji udziału kolei w transporcie cargo pomocne stało się też wprowadzenie opłaty dla samochodów ciężarowych i ciągników drogowych zależne od wydajności (HVC).
Najnowsze dane
A jednak w ub.r. szwajcarskie koleje cargo zanotowały spadek pracy przewozowej o 3,2 proc. rdr – do 9,6 mld tkm. Po I kwartale pogłębił się on do -8,2 proc. (2,35 mld tkm). Dlaczego?
Może mieć to związek ze specyfiką transportu towarowego tego kraju.
Podczas gdy pojazdy drogowe realizują głównie przewozy towarów na małą skalę w Szwajcarii, koleje są wykorzystywane przede wszystkim do podróży tranzytowych, a zatem do transportu na dłuższe odległości. Na tranzyt przypadło w 2024 r. aż 66 proc. łącznej pracy przewozowej transportu towarów koleją. Na obsługę krajowego eksportu i importu przypadku 9 proc. pracy przewozowej, a 25 proc. – na przewozy wewnętrzne.
Choć zarazem w 2024 r. pociągami przewieziono więcej towarów w ujęciu wagowym – 66,2 mln ton (+5,7 proc.), to jednak zmalała też praca eksploatacyjna – o 15,2 proc. rdr (do 26,6 poc-km). Natomiast w I kwartale 2025 r. koleje szwajcarskie przewiozły też mniej o 6,4 proc. ładunków w ujęciu wagowym (12,3 mln ton).
Struktura przewozów
Stosunkowo duże ilości przewozów w transporcie kolejowym są uwzględniane w grupach towarowych „Metale i wyroby metalowe”, „Żywność” i „Produkty naftowe”. Jednak dla większości ładunków nie można statystycznie przyporządkować ich klasy, ponieważ towary są przewożone w kontenerach, nadwoziach wymiennych lub razem z transportującymi pojazdami silnikowymi.
Transport tego typu jest znany jako „transport kombinowany”.
Także w tym segmencie koleje szwajcarskie notują niepokojący trend spadkowy. W 2023 r. (najnowsze dane) miały one 37,8 proc. udziału w „modal split”, czyli mniejszy niż w 2016 r. (39,2 proc.) i w zasadzie nie zmieniony od tego czasu. Był on zarazem znacznie mniejszy niż na początku stulecia (42,2 proc. w 2000 r.) i w ubiegłym stuleciu (52,9 proc. w 1980 r.).




























