Morze Czarne – strefą bezpieczeństwa od ataków wojennych?
W stolicy Arabii Saudyjskiej wznowione zostały rozmowy przedstawicieli rządów: Ukrainy, Rosji i USA na temat możliwości zawieszenia broni na Ukrainie. Wpierw amerykańscy urzędnicy spotkają się w Rijadzie z delegacją ukraińską, a następnie osobno z delegacją rosyjską. Jednym z głównych tematów jest sprawa zapewnienia bezpiecznej żeglugi na Morzu Czarnym.

W czwartek (20 bm.) prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski powiedział mediom, że spodziewa się „pewnej dyplomacji wahadłowej”, ponieważ administracja Trumpa próbuje negocjować porozumienie o zawieszeniu broni na morzu. W podobnym tonie wypowiedział się też Jurij Uszakow, doradca prezydenta Rosji Władimira Putina. A według rzecznika Kremla Dmitrija Pieskowa rozmowa na temat bezpiecznego korytarza nawigacyjnego rozpoczęła się już podczas rozmowy telefonicznej 18 bm. między Putinem a Trumpem. „Jest tam wiele niuansów, które trzeba przedyskutować” – powiedział Pieskow agencji Interfax.
Stan obecny
Używając drony i rakiety, Ukraina już w kilka miesięcy od inwazji rosyjskiej uzyskała sukces w odstraszaniu rosyjskiej Floty Czarnomorskiej i jej aktywnej udziału wojnie. Do końca ub.r. zatopiła lub uszkodziła 28 różnej klasy jednostki, w tym m.in. okręt flagowy „Moskwa”. We wrześniu 2023 r. w wyniku ataku rakietowego Ukrainy na kwaterę główną Floty Czarnomorskiej w Sewastopolu zginęło kilku czołowych oficerów. Główne siły FC zepchnięte zostały w bezpieczne miejsce na północno-wschodnim krańcu Morza Czarnego.
Te zdolności operacyjne umożliwiły Ukrainie m.in. eksport produktów rolnych statkami różnych bander z portów ukraińskich, a nie tylko z portów rumuńskich. Ale pomimo sukcesów w szachowaniu rosyjskich okrętów, kompleks portowy w Odessie pozostaje w zasięgu rosyjskich ataków rakiet balistycznych.
Niewątpliwie przed rozmowami 25 bm. w Rijadzie, a po długim okresie ciszy, Rosja wznowiła ataki na statki handlowe wypływające lub wpływające do Odessy. W ataku 11 bm. na port zginęły cztery osoby, uszkodzone zostały dwa cywilne statki handlowe. Wybuch uszkodził m.in./ pływający pod banderą Barbadosu masowiec MJ Pinar, na który właśnie ładowano ukraińską pszenicę, która zakupiła Algeria.
Czy rozmowy będą owocne?
Już wcześniej podejmowano próby zawieszenia broni na Morzu Czarnym. W lipcu 2022 r. Rosja, Ukraina i Turcja wynegocjowały „Czarnomorską Inicjatywę Zbożową”, która zakładała wstrzymanie rosyjskich ataków na ukraiński transport żywności luzem, o ile wszystkie strony będą mogły skontrolować wszystkie statki płynące na Ukrainę.
Rosja wielokrotnie groziła zerwaniem tej umowy, a rosyjscy urzędnicy spowolnili proces inspekcji do prawie całkowitego zatrzymania, według zjednoczonego dowództwa odpowiedzialnego za kontrolę realizacji umowy. Po roku, w lipcu 2023 r., Kreml wycofał się z porozumienia, obwiniając Zachód za sankcje bankowe, które rzekomo utrudniły eksport rosyjskich nawozów. Ukraina siłą wdrożyła własny bezpieczny korytarz nawigacyjny, w tym poprzez rozszerzenie żeglugi śródlądowej do portów rumuńskich nad Dunajem.


























