Partnerzy portalu

Drugie oblicze inicjatywy BRI – droższe pożyczki, zaniżanie zobowiązań

Tagi: BRI, Chiny,

Chińska Inicjatywa Pasa i Szlaku (BRI) pozostawiła wiele krajów o niższym i średnim dochodzie z „ukrytymi długami” w łącznej wysokości 385 mld USD. Jest ono zatem „znacznie większe” niż wcześniej podawane szacunki agencji ratingowych i innych organizacji międzyrządowych – wynika z analizy AidData, międzynarodowego laboratorium badań rozwojowych, opartego o amerykański Global Research Institute.

fot. Pixabay

Długi te są systematycznie zaniżane w Systemie Zgłaszania Dłużników Banku Światowego (DRS), ponieważ w wielu przypadkach centralne instytucje rządowe w krajach o niskich i średnich dochodach nie są głównymi kredytobiorcami odpowiedzialnymi za spłatę. Ale może to rodzić zagrożenie „pułapką uzależnienia finansowego”. Już 42 kraje mają poziom ekspozycji długu publicznego wobec Chin przekraczający 10 proc. ich PKB.

O ile w okresie przed ogłoszeniem inicjatywy BRI średnie roczne zaniżanie spłaty zobowiązań wobec Chin wynosiło 13 mld dolarów, po 2013 r. wynosi już 40 mld rocznie. Analiza wskazuje, że Pekin przyniósł korzystną pomoc finansową, lecz w istocie wykorzystał zadłużenie biorców, aby ustanowić dominującą pozycję na międzynarodowym rynku finansowania rozwoju gospodarek. Obecnie stosunek zagranicznych pożyczek chińskich do dotacji wynosi jak 31 do 1. 

Innym kluczowym odkryciem autorów jest to, że pożyczki Pekinu są udzielane na mniej hojnych warunkach niż pożyczki organizacji międzynarodowych, jak OECD – DAC. A jeszcze kolejnym, ale nie ostatnim, jest to, że 35 proc. portfela projektów infrastrukturalnych BRI „napotkało poważne problemy z wdrażaniem”, takie jak: skandale korupcyjne, naruszenia prawa pracy, zagrożenia środowiskowe i protesty publiczne (wobec 21 proc. portfela projektów infrastrukturalnych chińskiego rządu, ale poza BRI).Realizacja projektów infrastrukturalnych BRI trwa również znacznie dłużej niż projekty infrastrukturalne finansowane przez chiński rząd podejmowane poza BRI. Pekin był świadkiem większej liczby zawieszeń i anulowanych projektów w erze BRI niż w erze przed BRI.

Analiza na czasie

Autorzy analizy oparli się na ogromnym, nowym zestawie danych oceniających: 13 427 chińskich projektów rozwojowych realizowanych w 165 krajach w latach 2000 – 21 o łącznej wartości 843 mld dolarów. Projekty te zostały sfinansowane przez ponad 300 chińskich instytucji rządowych i podmiotów państwowych. Jak podkreślają autorzy, opracowanie pojawia się w czasie, gdy USA i ich sojusznicy starają się opracować realną alternatywę dla chińskiej BRI, poprzez inicjatywę Build Back Better World (B3W), ogłoszoną na szczycie G7 w czerwcu 2021 r. Ma być ona na globalnym rynku finansowania infrastruktury konkurencją „wyższego poziomu” dla inicjatyw finansowych Chin.

 „Chiny szybko ugruntowały swoją pozycję jako finansista pierwszej instancji dla wielu krajów o niskich i średnich dochodach, ale ich międzynarodowe działania pożyczkowe i grantowe pozostają owiane tajemnicą” – powiedział Ammar A. Malik, starszy naukowiec w AidData i współautor Banking on the Belt and Road.

Według niego, niechęć Pekinu do ujawniania szczegółowych informacji na temat swojego zagranicznego portfela finansowania rozwoju utrudniła krajom – biorcom pożyczek „obiektywne rozważenie kosztów i korzyści uczestnictwa w BRI”. Utrudniło to również agencjom pomocowym i bankom rozwoju określenie, w jaki sposób mogą konkurować – lub koordynować i współpracować – z Chinami w celu rozwiązania problemów o zasięgu globalnym.

Odwrócenie ról

Autorzy analizy ustalili, że w epoce przed ogłoszeniem przez Pekin inicjatywy BRI Chiny i USA były rywalami w zagranicznych programach rozwojowych. Po jej wdrożeniu Chiny przewyższają obecnie USA i inne główne mocarstwa w relacji jak ponad 2 do 1. W przeciętnym roku w erze BRI Chiny wydają po 85 mld USD na swój zagraniczny program rozwojowy, w porównaniu z 37 mld dolarów w USA. 

Przed ogłoszeniem BRI do znacznej ekspansji zagranicznych pożyczek przyczyniały się banki państwowe (autorzy nazywają je „politycznymi”): China Eximbank i China Development Bank Po 2013 r. coraz ważniejszą rolę w działalności pożyczkowej odgrywają inne państwowe i komercyjne banki, w tym: Bank of China, Industrial and Commercial Bank of China i China Construction Bank. Ich zagraniczna działalność pożyczkowa w latach 2013-18 wzrosła pięciokrotnie. W erze BRI potroiła się też liczba „mega-projektów” finansowanych z pożyczek chińskich o wartości 500 mln dolarów lub więcej.

„Bankowość w Pasie i na Szlaku pokazuje, że Pekin wykorzystał dług, a nie pomoc, aby ustanowić dominującą pozycję na międzynarodowym rynku finansowania rozwoju. Od czasu wprowadzenia BRI w 2013 r. Chiny utrzymują stosunek pożyczek do dotacji w relacji jak 31 do 1”, podkreśla się w analizie. 

Idą na całość, czy po zabezpieczenie

W raporcie stwierdza się, że ponieważ Chiny sfinansowały większej wartości projekty i podjęły wyższe ryzyko kredytowe, wprowadziły również silniejsze zabezpieczenia spłaty. O ile na początku 2000 r. z ubezpieczenia kredytu, zastawu jego zabezpieczenia lub gwarancji spłaty strony trzeciej korzystało 31 proc. chińskich instytucji finansowych, to obecnie 60 proc. Obecnie 40 z 50 największych pożyczek chińskich wierzycieli państwowych dla zagranicznych kredytobiorców jest zabezpieczonych, stwierdzają autorzy analizy.

Innym kluczowym ich odkryciem jest to, że pożyczki Pekinu dla krajów o niskim i średnim dochodzie są udzielane na znacznie mniej hojnych warunkach niż pożyczki od „tradycyjnych” instytucji wspierających rozwój gospodarczy, jak OECD – DAC (Komitet Pomocy Rozwojowej Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju) i wielostronni wierzyciele. Oprocentowanie typowej chińskiej pożyczki wynosi 4,2 proc., a jej okres spłaty jest krótszy niż 10 lat. Dla porównania, oprocentowanie typowej pożyczki OECD – DAC (i takich państw jak Niemcy, Francja czy Japonia) wynosi 1,1 proc., a okres spłaty – 28 lat.

Groźny brak informacji

Przed 2013 r. większość zagranicznych pożyczek Chin była kierowana do suwerennych pożyczkobiorców – centralnych instytucji rządowych. Po ogłoszeniu BRI nastąpiła ważna  transformacja – prawie 70 proc. zagranicznych pożyczek Chiny w krajach otrzymujących pomoc kierują do firm państwowych, banków państwowych, spółek celowych, spółek joint venture i instytucji sektora prywatnego.

Długi te w przeważającej części nie pojawiają się w bilansach rządowych. „Większość z nich korzysta jednak z wyraźnych lub ukrytych form ochrony przed odpowiedzialnością rządu przyjmującego, co zatarło rozróżnienie między długiem prywatnym a publicznym i stworzyło poważne wyzwania w zakresie zarządzania finansami publicznymi dla krajów rozwijających się”, podkreślają autorzy analizy.

To dlatego chińskie obciążenia długiem krajów pożyczających jest znacznie większe niż wykazują instytucje badawcze, agencje ratingowe lub organizacje międzyrządowe. 

Autorzy raportu oceniają, że już 42 kraje mają poziom ekspozycji długu publicznego wobec Chin przekraczający 10 proc. ich PKB. Długi te są systematycznie zaniżane w Systemie Zgłaszania Dłużników Banku Światowego (DRS), ponieważ w wielu przypadkach centralne instytucje rządowe w krajach o niskich i średnich dochodach po prostu nie są głównymi kredytobiorcami odpowiedzialnymi za spłatę. Dłużnicy ci zaniża swoje rzeczywiste i potencjalne zobowiązania do spłaty wobec Chin o kwotę odpowiadającą 5,8 proc. PKB.

Możliwość komentowania została wyłączona.

ARCHIWUM WPISÓW PORTALU

Najnowsze

Oferty pracy

Szanowny czytelniku Od 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Potrzebujemy Twojej zgody na przetwarzanie Twoich danych osobowych w tym przechowywanych odpowiednio w plikach cookies. Klikając przycisk "Przejdź do serwisu" lub zamykając to okno za pomocą przycisku "x" wyrażasz zgodę na zasadach określonych poniżej: Zgadzam się na przechowywanie na urządzeniu, z którego korzystam tzw. plików cookies oraz na przetwarzanie moich danych osobowych pozostawionych w czasie korzystania przez ze mnie z produktów i usług świadczonych drogą elektroniczną w ramach stron internetowych, serwisów i innych funkcjonalności, w tym także informacji oraz innych parametrów zapisywanych w plikach cookies w celach marketingowych, w tym na profilowanie* i w celach analitycznych przez Intermodal News Sp. z.o.o.

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close