Bliżej czy dalej do spokojnej żeglugi Morzem Czerwonym?
Prezydent USA Donald Trump zarządził w sobotę serię nalotów na różne cele jemeńskich rebeliantów Huti, wspieranych przez Iran. W mediach społecznościowych napisał, że użyje „przytłaczającej śmiercionośnej siły”, jeżeli Huti nie zaprzestaną ataków na statki płynące Morzem Czerwonym, który jest ważnym korytarzem transportu morskiego z Azji do Europy i Ameryki Północnej.
Media Huti podały, że w 47 nalotach amerykańskich zginęło ponad 30 osób, a 100 zostało rannych. W niedzielnym oświadczeniu rzecznik Huti Yahya Saree stwierdził, że w odwecie grupa zaatakowała osiemnastoma pociskami amerykański lotniskowiec USS Harry S. Truman i jego eskortę.
Ogólna ocena
W ostrożnych ocenach tych wydarzeń podkreśla się, że może to oddalić powrót do swobodnej żeglugi Morzem Czerwonym. Ale zwraca się też uwagę na fakt, że bezpośrednio zależy to od normalizacji sytuacji w regionie Gazy (Huti solidaryzują się z Palestyńczykami), a pośrednio także od rozwoju relacji politycznych Iranu z USA, szczególnie w sprawie irańskiego programu nuklearnego.
Tymczasem między nimi rośnie napięcie. Na początku marca Trump skierował list do najwyższego polityczno-duchowego przywódcy Iranu Ali Chameneiego. W piśmie „wyraził nadzieję na zawarcie porozumienia pokojowego”, ale zasugerował też w nim, że są też inne sposoby na powstrzymanie Teheranu przed uzyskaniem broni jądrowej. Na ten list Chamenei 8 bm. odpowiedział publicznie, że nie będzie negocjował pod przymusem.
Według Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej zapasy materiałów rozszczepialnych Iranu wzrosły ostatnio o ponad 50 proc. Jak ocenia ekspert zapytany przez dziennikarza Reutera, jest to ilość wystarczająca do wyprodukowania sześciu bomb atomowych.
Wysoki rachunek destabilizacji
Według danych Wspólnego Centrum Informacji Morskiej (JMIC), od listopada 2023 r. do końca 2024 r. odnotowano 112 ataków Huti na statki handlowe i ich załogi na Morzu Czerwonym i w Zatoce Adeńskiej. W tym okresie doszło do sześciu „poważnych incydentów”, 42 drobnych, 46 prób ataków i czterech porwań marynarzy. Życie straciło czterech marynarzy, a dwóch zostało poważnie rannych.
Według raportu Białego Domu, od 2023 r. Huti zaatakowali 174 razy amerykańskie okręty wojenne, a 145 razy statki handlowe. Konieczność opływania Afryki od południa spowodowała w ub.r. wzrost stawek frachtu, co prawdopodobnie zwiększyło globalną inflację między 0,6 a 0,7 proc.
Krucha normalizacja
W tym roku Huti nie zaatakowali jednak żadnego statku handlowego. Wobec dobrych rokowań pokojowych Izrael – Hamas w sprawie Gazy, w styczniu Huti ogłosili, że znoszą swój „zakaz” żeglugi międzynarodowej tranzytowej Morzem Czerwonym. Wysłali też kolejny sygnał „dobrej woli” zwalniając – po 14-tu miesiącach przetrzymywania – załogę samochodowca Galaxy Leader. Zarazem Huti ostrzegli, że fiasko rozmów w sprawie Gazy oraz „agresja na jego siły w Jemenie” przez USA lub Wielką Brytanię sprawi, że ponownie będą atakowane statki. Ta chwila wytchnienia sprawiła, że niektórzy armatorzy zaczęli znów korzystać z trasy wiodącej przez Kanał Sueski, choć dotyczyło to mniejszych linii żeglugowych i ekspedycji mniejszych jednostek. Przed atakami Huti przez Morze Czerwone przepływało rocznie 25 000 statków handlowych, w ub.r. ich liczba spadła do ok. 10 000.
Trump atakuje
Na Truth Social Donald Trump napisał w niedzielę: „Huti zablokowali żeglugę na jednej z najważniejszych dróg wodnych świata, zatrzymując ogromne połacie globalnego handlu i atakując podstawową zasadę wolności żeglugi, od której zależy handel międzynarodowy i handel”. W poście na swojej platformie Trump zwrócił się też bezpośrednio do Huti: „Wasz czas dobiegł końca, a wasze ataki muszą się skończyć, zaczynając od dzisiaj. Jeśli tego nie zrobicie, spadnie na was deszcz z piekła, jakiego nigdy wcześniej nie widzieliście!”.
Trump ostrzegł również Iran. „Wsparcie dla terrorystów Huti musi się natychmiast skończyć! Nie groźcie ani narodowi amerykańskiemu i jego prezydentowi, który otrzymał jeden z największych mandatów w historii prezydentury, ani światowym szlakom żeglugowym. Jeśli to zrobisz, strzeż się, ponieważ Ameryka pociągnie cię do pełnej odpowiedzialności, a my nie będziemy z tego powodu mili!”
Możliwość komentowania została wyłączona.
